mendebur

memorandum

Latince memorandum "hatırlanacak şey, not, muhtıra" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince memorare "anmak, hatırlamak" fiilinin nötrüdür. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *me-mn-os- biçiminden evrilmiştir. Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *men-¹ "düşünmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

memur

Arapça Amr kökünden gelen maˀmūr مأمور z "iş eri, emir kulu, görevli kimse" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça amara أمر z "buyurdu" fiilinin mafˁūl vezninde edilgen fiil sıfatııdır.

+men

İngilizce man "adam, kişi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *mann- biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *mon- biçiminden evrilmiştir.

men

Arapça mnˁ kökünden gelen manˁ مَنْع z "engelleme, yasaklama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça manaˁa مَنَعَ z "durdurdu, engelledi, yasakladı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

menajer

İngilizce manager "at terbiyecisi [esk.], yönetici, idareci" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce manage "at terbiye etmek [esk.], idare etmek" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük İtalyanca maneggio "at eğitme" sözcüğünden türetilmiştir.

mendebur
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"bitirim, batakçı, sarhoş" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
züğürd ve müflīs mendebūr ˁāşıklar (...) tā müflis mendebūr olunca ˁayş u ˁışret idüp

Köken

Arapça min ad-dabūr من الدبور z "«Batı rüzgârından»" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça dbr kökünden gelen dabūr دبور z "Batı rüzgârı" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Arapça dabara دبر z "arkadan geldi" fiilinin faˁūl vezninde ismi mübalağasıdır.

Daha fazla bilgi için dübür maddesine bakınız.

Ek açıklama

Arapça kalıp söz olan muflīs min ad-dabūr "Batı rüzgârıyle batmış" deyimi Türkçeye müflīs mendebur olarak yerleşmiştir. Arap kültüründe Batı rüzgârı kurutucu, felâket getirici, uğursuz, kalleş olarak anılır. • Arapça yön adları "doğu = ön" mantığıyla oluşturulmuştur. Karş. cenup "sağ", şimal "sol".


10.12.2015
menderes

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca maíandros μαίανδρος z "dolambaç, kıvrılarak akan su" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Maíandros "Büyük Menderes nehri" özel adından türetilmiştir.

mendil

Arapça mndl kökünden gelen mandil مندل z "peçete, peşkir" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen manṭiliyūn מנטליון z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen mantḗlion μαντδήλιον z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Latince aynı anlama gelen mantēle veya mantellum sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince manutergium "el bezi" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince manus "el" ve Latince tergere "silmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

mendirek

Orta Yunanca mandrákion μανδράκι z "«ağılcık», liman ağzına inşa edilen koruma suru" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca mándra μάνδρα z "ağıl, etrafı çevrili alan" sözcüğünün küçültme halidir.

menekşe

Farsça aynı anlama gelen banafşe بنفشه z sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen vanavşag sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *vana-vaxşa- "orman otu" sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde vaxşaiti, vaxş- "yetişmek, bitmek (bitki)" fiilinden türetilmiştir.

menem

Türkiye Türkçesi ne menend "ne gibi, neye benzer" deyiminden evrilmiştir.