nihai

niçin
nida

Arapça ndy kökünden gelen nidāˀ ندَى z "ses, bağırış" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nadā ندا z "seslendi, bağırdı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

nifak

Arapça nfḳ kökünden gelen nifāḳ نِفَاق z "1. İslam cemaati içinde ikilik çıkarma, 2. genelde bölücülük, hizipçilik" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Arapça nafaḳa نَفَقَ z "çıktı, çıkardı" fiili ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Aramice/Süryanice npḳ kökünden gelen nəphaḳ נְפַק z "1. çıkma, 2. insan vücudunda çıkan ur veya tümör, dışkı" sözcüğünden alıntıdır.

nigâr

Farsça nigār نگار z "görüntü, resim, idol, put" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça nigāştan, nigār- نگاشتن, نگار z "resmetmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *ni-kāra- "işlemek, zaptetmek" fiili ile eş kökenlidir. Avestaca fiil Avesta (Zend) dilinde kərəta-, kār- "yapmak, etmek" fiilinden ni+ önekiyle türetilmiştir.

nigehban

Farsça nigahbān نگهبان z "bakıcı, gözetici, bekçi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça nikāh veya nigah "bakma, bakış" ve Farsça bān sözcüklerinin bileşiğidir.

nihai
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Osmanlıca: [ Cumhuriyet - gazete, 1930]
planın tatbikina ait nihai protokolün maddeleri

Köken

Arapça nhw kökünden gelen nihāˀ نهاء z "son, uç, bir şeyin sonu" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça aynı anlama gelen nihāya(t) نهاية z sözcüğü ile eş kökenlidir.

Daha fazla bilgi için nihayet maddesine bakınız.

Ek açıklama

20. yy'dan eski kaynaklarda görülmemiştir. İlk kez TDK TS 1955 basımında sözlüğe geçer.


20.03.2015
nihale

Farsça nihālī نهالى z "kilim, yaygı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça nihāl نهال z "döşek, döşeme" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir.

nihan

Farsça nihān نهان z "saklı, gizli" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça nihādan, nihān- نهادن, نهان z "saklamak, gizlemek" fiilinden türetilmiştir. (NOT: Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde ni-ḏātay- "«aşağı koymak», gizlemek" fiili ile eş kökenlidir. Avestaca fiil Avesta (Zend) dilinde dātay- "vermek, koymak" fiilinden ni+ önekiyle türetilmiştir.)

nihavent

Farsça nihāvand "Batı İran'da bir kent, müzikte bir perde ve bir makam" özel adından alıntıdır.

nihayet

Arapça nhw kökünden gelen nihāya(t) نهاية z "1. sona erme, varma, 2. son, son derece, uç, bitim" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nahiya نَهِىَ z "sona erdi, vardı" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça nahā نها‎ z "yasakladı, sonlandırdı" fiili ile eş kökenlidir.

nihilizm

Fransızca nihilisme sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca Nihilismus "hiçbir şeyin değeri olmadığını öngören siyasi düşünce" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Friedrich H. Jacobi, Alm. filozof (1743-1819).) Bu sözcük Latince nihil "hiç, hiçbir şey" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince ne "değil" ve Latince hilum "ufak şey, cüz" sözcüklerinin bileşiğidir.