obur

obsidyen

Fransızca obsidienne "bir tür volkanik kayaç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince obsianus veya obsidianus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Obsius "Plinius'a göre bu taşı Etiyopya'da keşfeden kişi" özel adından +an° ekiyle türetilmiştir.

obskürantizm

Fransızca obscurantisme "bilgi ve eleştirel düşüncenin yayılmasına karşı olan bakış açısı, aydınlanmacılığın zıddı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca obscurant "karartıcı" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca obscure "karanlık" sözcüğünden +ent° ekiyle türetilmiştir. Fransızca sözcük Latince obscurus "örtülü, karanlık" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)kuH-ro- (*(s)kū-ro-) biçiminden ob+ önekiyle türetilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)kewH- (*(s)kew-) "örtmek, saklamak" kökünden türetilmiştir.

obstetrik

Fransızca obstétrique "tıpta hamilelik ve doğum uzmanlığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince obstetrix "«önleyici kadın», ebe" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince obstare "önlemek" fiilinden +(t)rix ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince stare, stat- "durmak" fiilinden ob+ önekiyle türetilmiştir.

obstrüksiyon

Fransızca obstruction "engelleme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince obstruere "bir yığın veya duvar örerek önünü kesmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince struere, struct- "yığmak, dikmek, inşa etmek" fiilinden ob+ önekiyle türetilmiştir.

obua

Fransızca hautbois "bir çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca haut "yüksek" (NOT: Bu sözcük Latince aynı anlama gelen altus sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Latince bois "tahta, tahta çalgı" sözcüklerinin bileşiğidir.

obur
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

evbār/obār "1. çiğnemeden yutan, 2. adam yiyen ejderha veya deniz canavarı" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
evbār & obār: p. Yutıcı. Vorator. Ejdehā-ı merdüm evbār: Draco hominum vorator. Mahī-i keştī evbār: Piscis navium absumptor. "vampir" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
meger [Çerkez ve Abaza lisanında] obur demek sehhār cādūlara derlermiş "... çok yiyen" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
obur: Doymaz.

Köken

Farsça awbār "gürültüyle yiyen, yalayıp yutan" sözcüğünden alıntıdır.

Ek açıklama

Ahmed Vefik Paşa sözcüğün Türkçe kökenli olduğu kanısındadır. ( ▪ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani sf. 289) Bu varsayıma istinaden Dil Devrimi döneminde bileşikleri yapılmıştır. • Tatarca ubır, Rusça upır, Çekçe upír, Bulgarca ve Sırpça vabır "insan kanı emen efsane canavarı" biçimleri belki bir Türk dili vasıtasıyla Fars mitolojisinden alınmıştır.

Bu maddeye gönderenler

etobur, vampir (vamp)


06.09.2017
obüs

Fransızca obus "top mermisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca Haubitze "ağır gülle atan bir tür top" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Çekçe houfnice "taş fırlatan, katapult" sözcüğünden alıntıdır.

ocak

Eski Türkçe oçak "ateş yakılan yer" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ōt-çak biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe ōt "ateş" sözcüğünden Eski Türkçe +çAk ekiyle türetilmiştir.

ocakbaşı
od

Eski Türkçe ōt "ateş" sözcüğünden evrilmiştir.

od(o)+

Fransızca ve İngilizce odo+ veya hodo+ "[bileşik adlarda] yol" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca ʰodós ὁδός z "yol" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sod-o-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sed- "gitmek" kökünden türetilmiştir.