ocak

obstetrik

Fransızca obstétrique "tıpta hamilelik ve doğum uzmanlığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince obstetrix "«önleyici kadın», ebe" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince obstare "önlemek" fiilinden +(t)rix ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince stare, stat- "durmak" fiilinden ob+ önekiyle türetilmiştir.

obstrüksiyon

Fransızca obstruction "engelleme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince obstruere "bir yığın veya duvar örerek önünü kesmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince struere, struct- "yığmak, dikmek, inşa etmek" fiilinden ob+ önekiyle türetilmiştir.

obua

Fransızca hautbois "bir çalgı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca haut "yüksek" (NOT: Bu sözcük Latince aynı anlama gelen altus sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Latince bois "tahta, tahta çalgı" sözcüklerinin bileşiğidir.

obur

Farsça awbār "gürültüyle yiyen, yalayıp yutan" sözcüğünden alıntıdır.

obüs

Fransızca obus "top mermisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca Haubitze "ağır gülle atan bir tür top" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Çekçe houfnice "taş fırlatan, katapult" sözcüğünden alıntıdır.

ocak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
oçak: al-kānūn [ocak] (...) oçaklık yér Türkiye Türkçesi: ocaklık "hanedanlık usulüyle tahsis edilen yönetim birimi" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
yurdluk ve ocaklık tarîkiyle tasarruf olunan bu sancaklardır Yeni Türkçe: ocak "... ay adı" [ Cumhuriyet - gazete, 1945]
imtihan yapıldığı yılın ocak ayı başında 35 yaşını bitirmemiş olması

Köken

Eski Türkçe oçak "ateş yakılan yer" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ōt-çak biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe ōt "ateş" sözcüğünden Eski Türkçe +çAk ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için od maddesine bakınız.

Ek açıklama

10 Ocak 1945 tarihli yasayla İkinci Kânun ayına verilen Ocak adı Arapça kānūn ("ocak") sözcüğünün çevirisidir.

Benzer sözcükler

acemi ocağı, asker ocağı, baba ocağı, ocakçı, ocaklık, sağlık ocağı, taş ocağı

Bu maddeye gönderenler

ocakbaşı


17.07.2020
ocakbaşı
od

Eski Türkçe ōt "ateş" sözcüğünden evrilmiştir.

od(o)+

Fransızca ve İngilizce odo+ veya hodo+ "[bileşik adlarda] yol" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca ʰodós ὁδός z "yol" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sod-o-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sed- "gitmek" kökünden türetilmiştir.

oda

Eski Türkçe otaġ "ocak, konut, çadır" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ota- "ateş yanmak, duman tütmek" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe ōt "ateş" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

odak

Türkiye Türkçesi od "ateş" sözcüğünden Yeni Türkçe +Ak ekiyle türetilmiştir.