parantez

paramiliter

Fransızca paramilitaire "«yan-asker», ordu dışı askeri güç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca militaire "asker" sözcüğünden para+1 önekiyle türetilmiştir.

paramparça

Farsça pāra پاره z ve Farsça pārça پارچه z sözcüklerinin bileşiğidir.

parankima

Fransızca parenchyme "ak ve karaciğer, böbrek, dalak gibi organların dolgu dokusu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen parénχyma παρένχυμα z sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Erasistratos, Yun. hekim (MÖ y. 330-250).) Bu sözcük Eski Yunanca parenχéō παρενχέω z "içini (bir sıvı ile) doldurmak" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca aynı anlama gelen enχéō ενχέω z fiilinden para+1 önekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca χéō χέω z "bir sıvı dökmek, akıtmak" fiilinden en+ önekiyle türetilmiştir.

paranormal

İngilizce paranormal "bilinen doğa yasalarına uymayan" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca ve İngilizce normal "kurala uygun" sözcüğünden para+1 önekiyle türetilmiştir.

paranoya

Yeni Latince paranoia "aklını yitirme, irrasyonel korku" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca noía νοία z "anlama, idrak etme" sözcüğünden para+1 önekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca nóos νόος z "akıl, izan, idrak" sözcüğünden +ia ekiyle türetilmiştir.

parantez
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1932]
Daha doğrusu binlerce senelik Türk'ün hayatında Gazi Osman bir parantez açtı ve Gazi Mustafa Kemal bir parantez kapıyor.

Köken

Fransızca parenthèse, parenthet- "1. gramerde yan cümle, 2. tipografide ayraç işareti" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca parénthesis παρένθεσις z "yana koyma, kenara koyma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca énthesis ένθεσις z "koyma, yerleştirme" sözcüğünden para+1 önekiyle türetilmiştir. Eski Yunanca thésis θέσις z "koyma" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için tez2 maddesine bakınız.

Bu maddeye gönderenler

antrparantez


13.01.2015
parapet

İtalyanca parapetto "«göğüs siperi», kale burcu korunağı, taraça korkuluğu" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca parare "korumak" ve İtalyanca petto "göğüs" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen pectus, pector- sözcüğünden evrilmiştir. )

parapleji

Fransızca paraplégie "felç, özellikle belden aşağısını etkileyen felç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen paraplēgía παραπληγία z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca paraplḗks παραπλήξ z "inme inmiş, felçli" sözcüğünden +ia ekiyle türetilmiştir.

paraşüt

Fransızca parachute "«düşme-korur», " sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1777 François Blanchard, Fr. mucit.) Fransızca sözcük Fransızca parer "yardım etmek" ve Fransızca chute "düşüş" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen caduta sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince cadēre "düşmek" fiilinden +()t° ekiyle türetilmiştir.)

paratoner

Fransızca paratonnerre "yıldırım düşmesine karşı düzenek" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1773 Barbeu Du Bourg, Fr. çevirmen.) Fransızca sözcük Fransızca para- "«koruma» ve «yardım etme» anlamında önek" ve Fransızca tonnerre "yıldırım, gök gürlemesi" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Latince tonitrus "gök gürlemesi" sözcüğünden alıntıdır. )

paravan

Fransızca paravent "rüzgâr kesen, rüzgârdan koruyan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen paravento sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca parare "korumak" ve İtalyanca vento "rüzgâr" sözcüklerinin bileşiğidir.