pas1

partisyon

Fransızca partition "1. bölüm, bölme perdesi, 2. müzikte farklı aletlere ait notaları altalta gösteren notasyon" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince partitio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince partire "bölmek, pay etmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

partizan

Fransızca partisan "taraftar, militan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca partisano, modern yazımı partigiano "vatansever, Fransız işgaline direnen kimse (16. yy)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca parte "ülke, taraf, (yeryüzü parçası anlamında) kıta" sözcüğünden türetilmiştir. İtalyanca sözcük Latince pars, part- "pay, kısım" sözcüğünden evrilmiştir.

partner

Fransızca partenaire veya İngilizce partner "ortak" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince partionarius "hukukta birkaç mirasçıdan her biri, hissedar" sözcüğünden alıntıdır. Geç Latince sözcük Latince partio veya portio "mirasta ve mülkte hisse" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

parvenü

Fransızca parvenu "«varmış», sonradan görme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca parvenir "varmak, ulaşmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen pervenire fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince venire, vent- "gelmek" fiilinden per+1 önekiyle türetilmiştir.

parya

İngilizce pariah "toplumun en alt tabakasına mensup kişi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Tamilce paraiyar "davulcular, Güney Hindistan'da aşağı kastlardan biri" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Tamilce parai "bir tür büyük davul" sözcüğünden türetilmiştir.

pas1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
bıs [[tereyağı veya şarap torbasının dibindeki çökelti, zift gibi bir şeydir.]] Orta Türkçe: [ İbni Mühenna, Lugat, 1310 yılından önce]
bas: χabās̠u'l-ḥadīd [demir çökeltisi/cürufu] Türkiye Türkçesi: [ anon., Tezkiretü'l-Evliya terc., 1341]
Kırk gün etmek evdeyidi. Hīç dervīş [dilenci] gelmedi, etmek paslandı [ekmek bayatladı], Dicle ırmağına bırakdılar. Türkiye Türkçesi: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
pās: jenk. Rubigo [demir pası].

Köken

Eski Türkçe bas veya bıs "çökelti, cüruf" sözcüğünden evrilmiştir.

Benzer sözcükler

kir pas, paslanmak, paslanmaz, paslı

Bu maddeye gönderenler

pasaklı


02.09.2017
pas2

İngilizce pass "(fiil) geçmek, (isim) geçme, geçirme, geçiş; geçiş belgesi" fiilinden alıntıdır. İngilizce fiil Fransızca passer "geçmek" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince passare "adım atmak, geçmek" fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince aynı anlama gelen pandere, pass- fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peth₂- (*pet-) "açmak, yaymak" biçiminden evrilmiştir.

pasaj

Fransızca passage "geçit, geçiş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca passer "geçmek" fiilinden +age ekiyle türetilmiştir.

pasaklı

Türkiye Türkçesi pas sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

pasaport

İtalyanca passaporto "liman geçiş belgesi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca passa "geç! (emir), geçiş" ve İtalyanca porto "liman" sözcüklerinin bileşiğidir.

pasif

Fransızca passif "edilgen" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince passivus "bir eyleme veya acıya maruz kalan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pati "katlanmak, tahammül etmek, acı çekmek, maruz kalmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ph₁-tó-s (*pe-tós) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₁- (*pē-) "acı ve sıkıntı çekmek, katlanmak" kökünden türetilmiştir.