pasaj

partner

Fransızca partenaire veya İngilizce partner "ortak" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince partionarius "hukukta birkaç mirasçıdan her biri, hissedar" sözcüğünden alıntıdır. Geç Latince sözcük Latince partio veya portio "mirasta ve mülkte hisse" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

parvenü

Fransızca parvenu "«varmış», sonradan görme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca parvenir "varmak, ulaşmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen pervenire fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince venire, vent- "gelmek" fiilinden per+1 önekiyle türetilmiştir.

parya

İngilizce pariah "toplumun en alt tabakasına mensup kişi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Tamilce paraiyar "davulcular, Güney Hindistan'da aşağı kastlardan biri" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Tamilce parai "bir tür büyük davul" sözcüğünden türetilmiştir.

pas1

Eski Türkçe bas veya bıs "çökelti, cüruf" sözcüğünden evrilmiştir.

pas2

İngilizce pass "(fiil) geçmek, (isim) geçme, geçirme, geçiş; geçiş belgesi" fiilinden alıntıdır. İngilizce fiil Fransızca passer "geçmek" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince passare "adım atmak, geçmek" fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince aynı anlama gelen pandere, pass- fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peth₂- (*pet-) "açmak, yaymak" biçiminden evrilmiştir.

pasaj
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"içinde dükkanlar bulunan geçit" [ Ahmed Rasim, Şehir Mektupları, 1898]
Beyoğlu'nda Pasaj Krepen'deki aşçının bulaşık kaplarını "... yazıda veya müzikte kısa bir bölüm" [ Akşam - gazete, 1924]
En tatlı pasajlardaki iptidai gıcırtılar herhalde virtüöz geçinen sanatkarlar için kabil-i müsamaha değildir.

Köken

Fransızca passage "geçit, geçiş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca passer "geçmek" fiilinden +age ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için pas2 maddesine bakınız.


06.08.2020
pasaklı

Türkiye Türkçesi pas sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

pasaport

İtalyanca passaporto "liman geçiş belgesi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca passa "geç! (emir), geçiş" ve İtalyanca porto "liman" sözcüklerinin bileşiğidir.

pasif

Fransızca passif "edilgen" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince passivus "bir eyleme veya acıya maruz kalan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pati "katlanmak, tahammül etmek, acı çekmek, maruz kalmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ph₁-tó-s (*pe-tós) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₁- (*pē-) "acı ve sıkıntı çekmek, katlanmak" kökünden türetilmiştir.

Pasifik

Fransızca Pacifique "1. barışçıl, sakin, 2. Büyük Okyanus" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Latince Mare pacificum "barışçıl deniz" özel adından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1500 Magellan, Port. denizci.) Bu sözcük Latince pax, pac- "barış" sözcüğünden türetilmiştir.

pasifizm

Fransızca pacifisme "barışçılık, savaş karşıtlığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince pacificus "barış-yapan, barışçı" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince pāx, pāc- "barış" (NOT: Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₂ḱ- (*pāḱ-) "sözleşme yapmak, antlaşmak" biçiminden evrilmiştir. ) ve Latince facere "yapmak" sözcüklerinin bileşiğidir.