pasaport

parya

İngilizce pariah "toplumun en alt tabakasına mensup kişi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Tamilce paraiyar "davulcular, Güney Hindistan'da aşağı kastlardan biri" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Tamilce parai "bir tür büyük davul" sözcüğünden türetilmiştir.

pas1

Eski Türkçe bas veya bıs "çökelti, cüruf" sözcüğünden evrilmiştir.

pas2

İngilizce pass "(fiil) geçmek, (isim) geçme, geçirme, geçiş; geçiş belgesi" fiilinden alıntıdır. İngilizce fiil Fransızca passer "geçmek" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince passare "adım atmak, geçmek" fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince aynı anlama gelen pandere, pass- fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peth₂- (*pet-) "açmak, yaymak" biçiminden evrilmiştir.

pasaj

Fransızca passage "geçit, geçiş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca passer "geçmek" fiilinden +age ekiyle türetilmiştir.

pasaklı

Türkiye Türkçesi pas sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

pasaport
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

pasaporta [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
Nemse çâsârının virdiği pasaporta hattını gösterdiğimde ayağa kalkup hattı yüzüne ve gözüne sürüp [ Takvim-i Vekayi - gazete, 1832]
yedlerinde usul ve kaideye mutabık pasaporta olan Lehlilere şamil

Köken

İtalyanca passaporto "liman geçiş belgesi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca passa "geç! (emir), geçiş" ve İtalyanca porto "liman" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için paso, port maddelerine bakınız.


18.08.2017
pasif

Fransızca passif "edilgen" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince passivus "bir eyleme veya acıya maruz kalan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pati "katlanmak, tahammül etmek, acı çekmek, maruz kalmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ph₁-tó-s (*pe-tós) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₁- (*pē-) "acı ve sıkıntı çekmek, katlanmak" kökünden türetilmiştir.

Pasifik

Fransızca Pacifique "1. barışçıl, sakin, 2. Büyük Okyanus" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Latince Mare pacificum "barışçıl deniz" özel adından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1500 Magellan, Port. denizci.) Bu sözcük Latince pax, pac- "barış" sözcüğünden türetilmiştir.

pasifizm

Fransızca pacifisme "barışçılık, savaş karşıtlığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince pacificus "barış-yapan, barışçı" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince pāx, pāc- "barış" (NOT: Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₂ḱ- (*pāḱ-) "sözleşme yapmak, antlaşmak" biçiminden evrilmiştir. ) ve Latince facere "yapmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

pasiyans

Fransızca patience "1. sabır, 2. tek kişilik kâğıt oyunu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince patientia "sabır, tahammül" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince pati, pass- "katlanmak, tahammül etmek" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir.

paskalya

Yunanca pasχália πασχάλια z "paskalya kutlamaları" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yunanca pásχa πάσχα z "paskalya, İsa'nın çarmıha gerildikten sonra dirilişini kutlayan yortu" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük Aramice/Süryanice pisḥā פסחא z veya İbranice psḥ kökünden gelen pesaḥ פֶּסַח z "1. esirgeme, bağışlama, 2. İsrailoğulları'nın Mısır'dan kurtulması ve bu olayı kutlayan bayram" sözcüğünden alıntıdır.