paso

pasif

Fransızca passif "edilgen" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince passivus "bir eyleme veya acıya maruz kalan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pati "katlanmak, tahammül etmek, acı çekmek, maruz kalmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ph₁-tó-s (*pe-tós) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₁- (*pē-) "acı ve sıkıntı çekmek, katlanmak" kökünden türetilmiştir.

Pasifik

Fransızca Pacifique "1. barışçıl, sakin, 2. Büyük Okyanus" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Latince Mare pacificum "barışçıl deniz" özel adından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1500 Magellan, Port. denizci.) Bu sözcük Latince pax, pac- "barış" sözcüğünden türetilmiştir.

pasifizm

Fransızca pacifisme "barışçılık, savaş karşıtlığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince pacificus "barış-yapan, barışçı" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince pāx, pāc- "barış" (NOT: Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₂ḱ- (*pāḱ-) "sözleşme yapmak, antlaşmak" biçiminden evrilmiştir. ) ve Latince facere "yapmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

pasiyans

Fransızca patience "1. sabır, 2. tek kişilik kâğıt oyunu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince patientia "sabır, tahammül" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince pati, pass- "katlanmak, tahammül etmek" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir.

paskalya

Yeni Yunanca pasχália πασχάλια z "paskalya kutlamaları" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca pásχa πάσχα z "paskalya, İsa'nın çarmıha gerildikten sonra dirilişini kutlayan yortu" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük Aramice/Süryanice pisḥā פסחא z veya İbranice psḥ kökünden gelen pesaḥ פֶּסַח z "1. esirgeme, bağışlama, 2. İsrailoğulları'nın Mısır'dan kurtulması ve bu olayı kutlayan bayram" sözcüğünden alıntıdır.

paso
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"ücretsiz geçiş kartı" [ Ahmed Rasim, Şehir Mektupları, 1898]
istimbotlar herhangi iskeleye yanaşırsa yanaşsınlar iskele parası alınmaması zımnında kaptanlarına paso ita kılındığı benden paso "geçti, bitti [argo]" [ Hüseyin Rahmi Gürpınar, Kokotlar Mektebi, 1927]
Benden paso kuzum… Bunlardan biriyle bir hafta kalmak felaketine uğradım. "... vidanın diş aralığı" [ Cumhuriyet - gazete, 1959]
puntalar yüksekliği 20 cm ve kalem ilerleyişi ile paso açma tertibatı ana vida ile işleyecektir "... durmadan, hep, hepsi (argo)" [ Cumhuriyet - gazete, 1963]

Köken

İtalyanca passa "geç (emir)" veya İtalyanca passo "adım, geçiş, geçit" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca passare "geçmek" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için pas2 maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

benden paso

Bu maddeye gönderenler

pasaport


19.09.2017
paspal

Yeni Yunanca paspáli πασπάλη z "ince un, pudra" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Panagiotides, Kamus-ı Rumi sf. 2:59) Yunanca sözcük Eski Yunanca paspálē πασπάλη z "ince öğütülmüş un" sözcüğünden evrilmiştir. (Kaynak: Liddell & Scott, A Greek-English Lexicon sf. 1346)

paspartu

Fransızca passe-partout "1. genel geçer, her yere uyar, 2. maymuncuk anahtarı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca passer "geçmek" ve Fransızca partout "her yerde" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Fransızca tout "tüm, her" sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca sözcük Latince totus "tüm" sözcüğünden evrilmiştir. )

paspas

Fransızca paillasse "ot veya saman dolgulu şilte" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca paille "ekin sapı, saman" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen palea sözcüğünden evrilmiştir.

passiflora

Yeni Latince passiflora "1. çarkıfelek ve benzerlerini içeren bitki ailesi, passiflora bitkisinden elde edilen sakinleştirici ilaç" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1737 Linnaeus, İsv. botanikçi.) Latince sözcük Latince flos passionis "çarmıh çiçeği" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Latince flos, flora "çiçek" ve Latince passio "acı çekme, özellikle Hz. İsa'nın çarmıha gerilmesi" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Latince sözcük Latince pati, pass- "maruz kalmak, acı çekmek" fiilinden türetilmiştir. )

pasta

İtalyanca pasta "bulamaç, hamur, her çeşit hamur işi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen pasta sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca pástē πάστη z "arpa bulamacı, macun" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca pássō πάσσω, παστ- z "1. serpmek, özellikle tuz serpmek, 2. macun sürmek, yakı yakmak" fiilinden +t° ekiyle türetilmiştir.