peş

pespaye

§ Fa past پست zalçak, aşağı Fa pāye پايه zrütbe, basamak

pestenkerani

Fa pastānkārānī پستانكارانى zen kötüsünü yapana yakışan § Fa pastān پستان z [çoğ.] aşağılar, kötüler (Fa past پست zaşağı ) Fa kār كار zyapan, eden

pestil

≈ İt pastillo şekerlenmiş meyveden yapılan lokum veya şekerleme ≈? İt pastello her türlü macun İt pasta πάστη zbulamaç, hamur

pestisit

İng pesticide haşere öldüren İng pest 1. salgın hastalık, veba, 2. her türlü rahatsız edici haşere Lat pestis salgın hastalık, veba

pesto

İt pesto 1. havan, 2. havanda dövülerek hazırlanan bir tür sos << Lat pistrum/pistellum havan Lat pinsare, pist- havanda dövmek << HAvr *pi-n-s-én- HAvr *pei̯s- ezmek

peş

"art, akap" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
elbise peşi, entari peşi (...) peşe düşmek: akabinde gitmek, takip etmek. peşinde gezmek peşisıra [ Akşam - gazete, 1931]
Amca, yeğeninin peşisıra yürüyecekti. Fakat genç kadın onu eteğinden çekti.

Fa paş پش zat yelesi, saç perçemi, sarığın veya eteğin sarkan ucu << OFa paş/paşē art, arka, zıt ≈ Ave pratiş a.a.

 per+

Not: Farsça uzun ya ile yazılan pēş veya pīş "ön" demektir. Bu sözcüğün bileşikleri eskiden beri Türkçede bazen kısa /e/ ile peş telaffuz edilirdi (karş. peşin, peşkeş). Tam zıt anlama gelen peş "etek ucu" > "art" sözcüğünün 18. yy'dan itibaren yaygınlık kazanması incelenmeye muhtaç bir gelişmedir. • Erm peş բեշ "etek" Farsçadan alıntıdır.

Benzer sözcükler: peşi sıra, peşine düşmek

Bu maddeye gönderenler: pişman


15.02.2020
peşin

Fa pīşīn پيشين zönceki, önceden Fa pīş/pēş پيش zön, ileri, önce +īn << OFa patiş a.a. EFa patiy karşı, yüz yüze (edat) ≈ Ave paiti- a.a.

peşkeş

Fa pēş-kaş پيش كش ztakdim edilen şey, büyüğe verilen hediye Fa pēş kaşīdan پيش كشيدن zöndelemek, takdim etmek § Fa pēş پيش zön Fa kaşīdan, kaş- كشيدن, كش zçekmek

peşkir

Fa pēşgīr پيشگير zönlük, hamamda kullanılan havlu § Fa pēş پيش zön Fa gīr گير ztutan (Fa giriftan, gīr- گرفتن ztutmak )

peşmelba

Fr pêche Melba bir tür şeftalili dondurma § Fr pêche şeftali (<< Lat persica Fars elması, şeftali öz Persa Fars, İran ) öz Nellie Melba Avustralyalı opera sanatçısı (1861-1931)

peşmerge

Kürd pêşmerge öncü fedai, 1961'den sonra Barzani savaşçılarına verilen ad § Kürd pêş ön, önde, önce, öncü Kürd merge fedai, bir dava için ölüme giden (<? Fa marg مرگ zölüm )