periferi

pergel

Farsça pargār پرگار z "daire çizme aygıtı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde pairi-kāra- "çevre-eden" sözcüğü ile eş kökenlidir.

pergola

İtalyanca pergola "çardak, özellikle üstü sarmaşıkla kaplı koridor şeklinde geçit" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince pergula "çatı saçağı, balkon, sundurma" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince pergere "ileri çıkmak, devam etmek" fiilinin küçültme halidir.

perhiz

Farsça parhīz پرهيز z "yemekten ve diğer zevklerden sakınma" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça parhīχtan, parhīz- پرهيختن, پرهيز z "perhiz etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça parχişt-, parχēz "(birinin) yanında veya etrafında durmak, kulluk etmek, tapmak" fiilinden evrilmiştir. (Kaynak: Desmond Durkin-Meisterernst, Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthi sf. 281)

peri

Farsça parī veya parrī پرى/پرّى z "bir efsane varlığı, cin" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen parīk sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde pairikā- "«yanında duran», Zerdüşt inancında iyi ruh, peri" sözcüğünden alıntıdır. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde pairi "yan, etraf" sözcüğünden türetilmiştir.

peridot

İngilizce peridot veya Fransızca péridot "bir tür yarı değerli taş, krizolit" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

periferi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"(tıpta) çevresel, yanal" [ Cumhuriyet - gazete, 1938]
periferik ihtilatla daimi dişlerin cersumelerini harab olmak tehlikesine maruz bırakır. "(Marksist teoride) çevre, çeper" [ Milliyet - gazete, 1986]
Türkiye ekonomik anlamda da, kültürel anlamda da, periferide yaşayan bir ülke.

Köken

Fransızca périphérie veya İngilizce periphery "çevre, etraf, dış kenar" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca periphéreia περιφέρεια z "çevresini-dolanan" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca phérō φέρω z "taşımak" fiilinden peri+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için anafor maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

periferal, periferik


18.08.2017
perikard

Fransızca péricarde "kalbi çevreleyen zar" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca perikárdios περικάρδιος z "kalbin etrafı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca kardía καρδία z "kalp" sözcüğünden peri+ önekiyle türetilmiştir.

peripatetik

Fransızca peripatetique "1. dolanan, seyyar, 2. Aristoteles'in felsefi ekolüne mensup" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen peripatetikós περιπατετικός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca patéō πατέω z "yürümek" fiilinden peri+ önekiyle türetilmiştir.

peripeti

Fransızca peripétie "öngörülemeyen olay, kaza (özellikle tiyatroda)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca peripéteia περιπέτια z "ani ve tam dönüş, tersine dönüş" sözcüğünden alıntıdır.

periskop

Fransızca périscope "denizaltından çevre gözetleme aracı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1854 E. H. Marié-Davy, Fr. mühendis.) Fransızca sözcük Eski Yunanca skópos σκόπος z "seyreden" sözcüğünden peri+ önekiyle türetilmiştir.

perişan

Farsça parēşān پريشان z "dağınık, dağıtmış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça parēşīdan, parēş- پريشيدن, پريش z "dağıtmak, saçmak" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir.