pey

petek

Ermenice petag փեթակ z "bir tür sepet, arı kovanı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Ermenice sözcük Orta Farsça yazılı örneği bulunmayan *petāk "sepet" biçiminden alıntıdır. Bu sözcük Sanskritçe peṭaka पेटक z "küçük sepet" sözcüğü ile eş kökenlidir.

petka

Makedonca petka петка z "beş, beşli" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Makedonca sözcük Eski Slavca pęt "beş" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *penkʷe biçiminden evrilmiştir.

petrol

Fransızca aynı anlama gelen pétrole sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince petroleum "taş yağı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince petra "taş" (NOT: Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen pétra πέτρα z sözcüğünden alıntıdır. ) ve Eski Yunanca élaion ελαίον z "yağ" sözcüklerinin bileşiğidir.

petroloji

İngilizce petrology veya Fransızca pétrologie "kaya bilimi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca pétra πέτρα z "taş, kaya" sözcüğünden türetilmiştir.

petunya

Yeni Latince petunia "tütün ailesinden bir tür güzel kokulu çiçek" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1774 Antoine-Laurent de Jussieu, Fr. botanist (1748-1836).) Latince sözcük Fransızca pétun "tütün [esk.]" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Portekizce aynı anlama gelen petum veya petun sözcüğünden alıntıdır. Portekizce sözcük G. Amerika dillerinden Tupi dilinde aynı anlama gelen petŋ sözcüğünden alıntıdır.

pey
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
caparrum [kaparo] - Fa: begh [ Meninski, Thesaurus, 1680]
pey (t[urc].): Arrhabo [kaparo] (...) pey (p[ers].) [ayak, ökçe, bahane, ard, peş] [ Asım Ef., Kamus-ı Muhit terc., 1800]
ˁarabūn: medār-ı inˁiḳād olan peşin akçeden ˁibārettir, lisān-ı ˁavām-ı Türkîde pey taˁbîr olunur/

Köken

Farsça ve Orta Farsça pay پى z "1. ayak, adım, ayak izi, 2. art, arka, peş, akab" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça aynı anlama gelen pāy پاى z sözcüğü ile eş kökenlidir.

Daha fazla bilgi için pa maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

pey akçesi, pey sürmek

Bu maddeye gönderenler

peyderpey


14.09.2017
pey+

Farsça pay+ parçacığından alıntıdır. Farsça parçacık Eski Farsça pati- "karşı, ön, ileri, yüz yüze (edat)" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen paiti- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen prati प्रति z sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *próti- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *per-¹ "ön, ileri" kökünden türetilmiştir.

peyda

Farsça paydā پيدا z "öne çıkarma, ortaya çıkarma, yaratma" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde paiti dā- "öne veya karşıya vermek" fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde paiti "karşı, ön (edat)" ve Avesta (Zend) dilinde dā- "vermek" sözcüklerinin bileşiğidir.

peyderpey

Farsça pay dar pay پى در پى z "adım adım, art arda" deyiminden alıntıdır. Farsça deyim Farsça pay "ayak, adım, art" sözcüğünden türetilmiştir.

peygamber

Farsça payġāmbar پيغامبر z "haberci, elçi, özellikle tanrı elçisi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça payġām veya payām پيغام z "haber, ileti" (NOT: Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen patgām sözcüğünden evrilmiştir. Orta Farsça sözcük Eski Farsça yazılı örneği bulunmayan *pati-gāma- biçiminden evrilmiştir. Eski Farsça biçim Avesta (Zend) dilinde paiti-gāma- sözcüğü ile eş kökenlidir. ) ve Farsça +bar بر z "getiren, taşıyan" sözcüklerinin bileşiğidir.

peyk

Farsça paik پَيْك z "haberci, ulak, ayak işlerine bakan hizmetkâr" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça paik veya padik "yaya" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça pāi veya pād "ayak" sözcüğünden türetilmiştir.