piliç

pil

Fransızca pile "1. kule, yığın, 2. kimyasal işlemle elektrik üreten cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1799 Alessandro Volta, İtal. fizikçi.) Fransızca sözcük Latince pila "kule" sözcüğünden evrilmiştir.

pilaki

Yeni Yunanca plakíon πλακίον z "1. üzerinde pide pişirilen tava veya tepsi, 2. tepsi ekmeği, pide" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca pláks, plak- πλάξ, πλακ- z "tepsi, tabaka" sözcüğünden evrilmiştir.

pilastr

Fransızca pilastre "mimaride gömme sütun" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen pilastro sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca parastátēs παραστάτης z "«yanda duran», a.a." sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca státēs στάτης z "duran" sözcüğünden para+1 önekiyle türetilmiştir.

pilates

İngilizce pilates "bir beden eğitimi sistemi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Joseph Pilates "Alman beden eğitimcisi (1883-1967)" özel adından türetilmiştir.

pilav

Farsça pilāw veya pulāw پلاو z "pirinç yemeği" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Sanskritçe pulāka पुलाक z "pirinç kâsesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sanskritçe pul पुल् z "küme" sözcüğünden türetilmiştir.

piliç
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"kuş yavrusu" [ Yazıcı Salahuddin Ef., Melhame-i Şemsiyye terc., 1408]
devlügeç gider ferāḥ bulur bülüc "küçük tavuk" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
tuzsuz piliç maslūkası suyı içe

Köken

Yeni Yunanca yazılı örneği bulunmayan *pulítsa πουλίτσα z "küçük kuş" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Yunanca sözcük Yeni Yunanca pulí πουλί z "kuş, piliç" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Eski Yunanca pôlos πῶλος z "hayvan yavrusu, özellikle at yavrusu ve küçük kuş" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Karş. Bulgarca pile "tavuk", Latince pullus "yavru kuş, civciv", Fransızca poulet "küçük tavuk, piliç". Türkçe bili bili onomatopesinden türetilmesi (Eren 333) fantezidir.

Bu maddeye gönderenler

palaz1, putrel


06.09.2017
pilon

Fransızca pylône "1. kuleli kapı, özellikle kesik piramit şeklinde antik Mısır anıtsal kapıları, 2. yukarıya doğru daralan elektrik direği" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca pylón πυλών z "kuleli büyük kapı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca pýlē πύλη z "kapı" sözcüğünden türetilmiştir.

pilot

Fransızca pilote "1. kılavuz, özellikle gemi kılavuzu, 2. uçak sürücüsü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca piloto "gemi kılavuzu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eİt aynı anlama gelen pedoto veya pedotto sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. sözcük Eski Yunanca pēdón πηδόν z "kürek, dümen" sözcüğünden alıntıdır.

pim

İngilizce pin "toplu iğne" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince pinna "telek, ok, bir tür çivi" sözcüğünden alıntıdır.

pimapen

Pimapen "plastik pencere sistemi markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1983 ENKA Holding.) Bu sözcük Türkiye Türkçesi pencere sözcüğünden türetilmiştir.

pimpirik

Türkiye Türkçesi pipirik "ürkeklik, kuşku" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük pır "titreme ve kaçma sesi" ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.