primat

prezervatif

Fransızca preservatif "koruyucu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca preserver "korumak, sakınmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince praeservare "(bir şeye karşı) korumak, önlemek" fiilinden alıntıdır. Geç Latince fiil Latince servare "korumak" fiilinden prae+ önekiyle türetilmiştir.

priapizm

İngilizce priapism "tıpta sürekli ereksiyon hali" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca Príapos Πρίαπος z "Yunan mitolojisinde büyük penisle tasvir edilen bir tanrı" özel adından +ism° ekiyle türetilmiştir.

prim

Fransızca prime "ödül, ödeme, özellikle sigorta veya faiz ödemesi, menkul kıymetlerde bir senedin yazılı değeri ile piyasa değeri arasındaki fark" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen premium sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince praemium "1. yarışta birincilik, 2. birincilik ödülü" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince praeemere "ön sırayı almak, önde gelmek" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Latince fiil Latince emere "almak" fiilinden prae+ önekiyle türetilmiştir.

prima

İtalyanca ve Latince prima "birinci" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince primus "birinci, ilk" sözcüğünün dişilidir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *préh₂i-is-(t)m̥mo-s (*prā́i-is-(t)m̥mo-s) "daha önde" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *per-¹ "ileri, ön" sözcüğünün kıyas halidir.

primadonna

İtalyanca primadonna "operada baş kadın oyuncu" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca prima "birinci" ve İtalyanca donna "bayan, hanımefendi" sözcüklerinin bileşiğidir.

primat
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1936]
Eğer beni dikkatle okur iseniz göreceksiniz ki 'yarım insan' denilen 'primat'lar sesini kısa veya memdut (...)

Köken

Fransızca ve İngilizce primate "1. üst düzey kilise görevlisi, 2. şempanze ve goril gibi insansı maymunlarla insanı içeren memeli sınıfı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince primas, primat- "öne çıkan, öncü" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince primus "birinci, ilk" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için prima maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

primatolog, primatoloji


01.10.2017
prime-time

İngilizce prime-time "televizyonda en çok izlenen yayın saatleri" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce prime "birinci, ilk, (ABD ticari jargonunda) birinci sınıf" (NOT: Bu sözcük Latince primus "birinci, ilk" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce time "zaman" sözcüklerinin bileşiğidir.

primitif

Fransızca primitif "ilkel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen primitivus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince primus "önce, ilk" ve Latince ire "gitmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

primüs

Primus "pompalı gaz ocağı markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1888 F. V. Linqvist, İsv. mucit ve sanayici.) Bu sözcük İngilizce to prime "doldurmak, pompalamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Fransızca preindre, preint- "basmak" fiilinden türetilmiştir.

printer

İngilizce printer "basım cihazı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce print "basmak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Fransızca preindre, preint- "basmak, sıkmak" fiilinden türetilmiştir. Eski Fransızca fiil Latince premere, press- "basmak, sıkmak" fiilinden alıntıdır.

priz

Fransızca prise "1. tutma, alma, 2. elektrik alma yeri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca prendre, pris- "tutmak, almak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince praehendere, praehens- "tutmak" fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince yazılı örneği bulunmayan *hendere biçiminden prae+ önekiyle türetilmiştir. Latince biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʰ-n̥-d- "ele almak, tutmak" kökünden evrilmiştir.