rençber

remil

Arapça rml kökünden gelen raml رمل z "1. kum, 2. kumda oluşan şekillerle bakılan fal" sözcüğünden alıntıdır.

remiz

Arapça rmz kökünden gelen ramz رمز z "1. göz kırpma, 2. işaret, simge, gizli anlam ifade eden söz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ramaza رمز z "göz kırptı, işaret etti" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

ren geyiği

Fransızca renne "İskandinav ülkelerine özgü bir tür geyik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İsveççe ve Norveççe aynı anlama gelen ren sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Norsça (Vikingce) hreinn "geyik" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *hraina- "«boynuzlu», geyik" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱrei-na- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱerh₂- (*ḱer-) "kafatası, boynuz" kökünden türetilmiştir.

renal

Fransızca renal "böbreğe ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen renalis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince renes "böbrek" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

rencide

Farsça rancīde رنجيده z "acılı, üzgün, zahmet çekmiş" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça rancīdan رنجيدن z "zahmet ve sıkıntı çekmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Orta Farsça raχtan, ranc- "zahmet ve sıkıntı vermek" fiilinden türetilmiştir.

rençber
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"tarım işçisi" [ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
ol yörenin rencberlerindendür "sanayi işçisi" [ Selanikli Mustafa Ef., Tarih-i Selanikî, 1600]
[Baruthane yangınında] İşçilerden birkaç nefer rencberler sûχte olup [yanıp]

Köken

Farsça ranc-bar رنجبر z "zahmet çeken, emekçi" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça ranc رنج z "emek, zahmet" ve Farsça bar بر z "taşıyan" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için rencide, +ber maddelerine bakınız.


09.09.2017
rende

Farsça rande رنده z "rende, yontma aleti" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça randīdan رنديدن z "kazımak, yontmak" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir.

renk

Farsça ve Orta Farsça rang رنگ z "boya, renk, (mec.) göz boyama, hile, al" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Farsça sözcük Sanskritçe rāga राग z "renk, özellikle kırmızı renk" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)reg- "boyamak" biçiminden evrilmiştir.

renyum

Yeni Latince rhenium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1925 Walter Noddack, Ida Tacke & Otto Berg, Alm. kimyacılar.) Latince sözcük Rhenus "Ren nehri" özel adından +ium ekiyle türetilmiştir.

reosta

Fransızca rhéostat "akım düzenleyici" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce rheostat sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1843 Sir Charles Wheatstone, İng. fizikçi) Bu sözcük Eski Yunanca rhéon ῥέον z "akış, akım" (NOT: Yunanca sözcük Eski Yunanca rhéō ῥέω z "akmak" fiilinden türetilmiştir. ) ve Eski Yunanca stātós στατός z "duran, durduran" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Yunanca sözcük Eski Yunanca ʰistēmi, stā- ἵστημι, στα- z "durmak" fiilinden +t° ekiyle türetilmiştir.)

repertuvar

Fransızca répertoire "stok, depo, bir tiyatro kumpanyasının hazır oyunlar listesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince repertorium "bulma yeri, eşya saklanan yer" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince reperire "bulmak" fiilinden +(t)orium ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince parire, part- "çıkarmak, denk getirmek, üretmek" fiilinden re+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *perh3- "tedarik etmek" biçiminden evrilmiştir.