resitatif

resesyon

İngilizce recession veya Fransızca récession "gerileme, geri gitme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince recedere "geri gitmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince cedere, cess- "gitmek" fiilinden re+ önekiyle türetilmiştir.

reset

İngilizce reset "yeniden kurma, elektronik cihazlarda sıfırlama işlemi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce set "kurma, ayağa kaldırma" sözcüğünden re+ önekiyle türetilmiştir.

resif

Fransızca récif "denizde sığ kum şeridi, mercan kayalığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İspanyolca aynı anlama gelen arrecife sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça rṣf kökünden gelen ar-raṣīf الرصيف z "dalgakıran" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raṣafa رصف z "taş döşedi, yol yaptı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

resim

Arapça rsm kökünden gelen rasm رَسْم z "1. işaretleme, 2. iz, işaret, simge, damga, 3. suret, 4. formalite, ayin" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rasama رَسَمَ z "1. ayağını yere bastı, iz bıraktı, damga bastı, 2. resim yaptı, işaret etti" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice rəşam רשׁם z "iz ve işaret yapmak, kaydetmek" fiili ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice fiil İbranice aynı anlama gelen rāşam sözcüğü ile eş kökenlidir. )

resital

Fransızca récital "dinleti, şiir okuma, tek kişilik konser" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca réciter "yüksek sesle okumak, şiir söylemek" fiilinden +al° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen recitare fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince citare "çağırmak, yüksek sesle konuşmak" fiilinden re+ önekiyle türetilmiştir.

resitatif
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Seyfettin Asaf ve Sezai Asaf, Yurdumuzun Nağmeleri, 1927]
uzun hava ... Avrupa'daki resitatife müşabihtir.

Köken

Fransızca récitatif "operada makamla konuşma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca réciter "makamla söylemek" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için resital maddesine bakınız.


04.02.2015
ressam

Arapça rsm kökünden gelen rassām رَسّام z "resim yapan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rasama رَسَمَ z "çizdi, işaretledi" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

rest

Fransızca reste "1. geri kalan şey, artık, 2. pokerde bankada kalan paranın tümü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca rester "geri durmak, geriye kalmak, artmak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen restāre fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince stāre, stat- "durmak" fiilinden re+ önekiyle türetilmiştir.

restitüsyon

Fransızca réstitution "geri koyma, iade etme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince restituere "tekrar yerine koymak, eski haline iade etmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince statuere "durdurmak, dikmek, kurmak" fiilinden re+ önekiyle türetilmiştir.

restoran

Fransızca restaurant "1. canlandırıcı, güç veren, tonik [esk.], 2. lokanta" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca restaurer "onarmak, yenilemek" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir.

restore

Fransızca restaurer "onarmak, yenilemek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Latince restaurāre "(yıkılmış bir şeyi) yeniden ayağa kaldırmak" fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Latince staurāre "dikmek, ayağa kaldırmak" fiilinden re+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *steh₂-u-ró-s (*stāw-ró-s ) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *steh₂- (*stā-) "durmak" kökünden türetilmiştir.