sön|mek

sömel

Fransızca semelle "ayakkabı tabanı, mimaride putrel ayağı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

sömestr

Fransızca semestre "altı aylık süre, okulda yarıyıl" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince semestris "altı aylık süre" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince sex, se- "altı" ve Latince mens "ay" sözcüklerinin bileşiğidir.

sömür|mek

Eski Türkçe siŋür- veya simür- "yutmak, hazmetmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe siŋ- "sinmek, hazmedilmek" fiilinden Eski Türkçe +(g)Ur- ekiyle türetilmiştir.

sömürge

Yeni Türkçe sömür- fiilinden Yeni Türkçe +gA ekiyle türetilmiştir.

sömürü

Yeni Türkçe sömür- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

sön|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Suvarnaprabhasa Sutra, 1000 yılından önce]
armaksızın sönmeksizin [[yorulmadan tükenmeden]] Eski Türkçe: [ Kutadgu Bilig, 1069]
urup berge başı büter terk söner [kırbaç vurma yarası çabuk biter ve iyileşir] Kıpçakça: söyünmek [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
söyündi: inṭafaˁa [ateş söndü] Türkiye Türkçesi: söyündürmek [ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
tamu kim her kāfiri göyündürür / ˁāṣīnüŋ gözi yaşı söyündürür

Köken

Eski Türkçe sȫn- "ateş sönmek, tükenmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sögün- biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sög- "yakmak" biçiminden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için söğüş maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Moğolca sönü- "sönmek, tükenmek, sona ermek". • Söyün- ve söyündür- biçimleri halk ağızlarında halen kullanılır.

Benzer sözcükler

söğünmek, söndürmek, sönmez, sönük, sönüm, sönümlenmek


31.07.2015
sör1

Fransızca soeur "1. kızkardeş, 2. bazı Katolik mezheplerinde kendini dini yaşama adamış kadın" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince soror "kızkardeş" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *swésōr biçiminden evrilmiştir.

sör2

İngilizce sir "beyefendi, şövalye ünvanına sahip kimse" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Fransızca sieur "bey, efendi, senyör" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince senior "yaşlı kimse" sözcüğünden evrilmiştir.

sörf

İngilizce surf "1. kıyıya çarpan dalga, 2. dalga kayağı, 3. internette gezinme" sözcüğünden alıntıdır.

söv|mek

Eski Türkçe sök- "ağır söz söylemek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sö- kökünden Eski Türkçe +Ik- ekiyle türetilmiştir.

söve

Türkiye Türkçesi söbek veya sübek "1. oval, 2. mil, değirmen veya kapı pimi" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi söbi "sivri, oval" sözcüğünün küçültme halidir.