saksafon

sakim

Arapça sḳm kökünden gelen saḳīm سقيم z "hastalıklı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saḳima veya saḳuma سَقُِمَ z "bozuldu, hastalandı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

sakin

Arapça skn kökünden gelen sākin ساكن z "1. oturan, göçebe olmayan, 2. hareketsiz, dingin, 3. Arap yazısında harekesiz, ünlüsü olmayan harf" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sakana سَكَنَ z "dindi, dinlendi, bir yerde ikamet etti" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

sakla|mak

Eski Türkçe sakla- "dikkat etmek, dikkatli olmak, muhafaza etmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe sak "bilinçli, uyanık, aklı başında" sözcüğünden Eski Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe sa- "düşünmek" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

saklambaç

Türkiye Türkçesi yazılı örneği bulunmayan *saklanmaç biçiminden evrilmiştir. Türkçe biçim Türkiye Türkçesi saklan- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(A)mAç ekiyle türetilmiştir.

sako

Fransızca sacco "gevşek ve şekilsiz palto" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca sacco "çuval bezi, çul, çuval" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen saccus sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen sákkos σάκκος z sözcüğü ile eş kökenlidir. Yunanca sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice aynı anlama gelen şaḳḳ שַׁקּ z sözcüğünden alıntıdır. İbranice sözcük Akatça aynı anlama gelen saqqu sözcüğü ile eş kökenlidir.

saksafon
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"bir müzik aleti" [ Cumhuriyet - gazete, 1933]
Rudi isminde bir genç üstat bir sanatkardan saksafon dersi alıyor. "... fellatio (argo)" [, 1970 yılından önce]
sakso [ Ekşi Sözlük, 2001]
sakso: sadece dişinin erkege yaptigi oral seks oldugu unutulmamalidir.

Köken

Fransızca ve İngilizce saxophone "bir müzik aleti" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1841 Adolphe Sax, Bel. müzisyen (1814-1894).) Fransızca sözcük Sax ve Eski Yunanca phonḗ φονή z "ses" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için fon(o)+ maddesine bakınız.

Ek açıklama

Doğru imlanın saksofon olması gerekir. TDK'nın tercih ettiği saksafon yazımı talihsizdir.

Benzer sözcükler

alto saks, saks, sakso, saksofoncu, tenor saks


28.12.2017
saksağan

Eski Türkçe saġızġan veya sakızġan "malum kuş, saksağan" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sakız- "(kuş) şakımak?" biçiminden Eski Türkçe +(g)An ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

saksı

Eski Türkçe sasık "kil çömlek" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe saz "çamur, bataklık" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

sal

Eski Türkçe sal "platform, özellikle suda yüzen platform" sözcüğünden evrilmiştir.

sal|mak

Eski Türkçe sal- "1. sallamak, sarkıtmak, 2. bırakmak, azat etmek, göndermek" fiilinden evrilmiştir.

sala

Arapça ṣlw kökünden gelen ṣalā(t) صلاة z "secde, secde ederek yapılan ibadet, namaz" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ṣəlūthā veya ṣəlawthā צְלוֹתָא z sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 1282.) Bu sözcük Aramice/Süryanice ṣly kökünden gelen ṣəlā צְלָא z "eğilme, bükülme, dönme" fiilinden türetilmiştir.