salep

salavat

Arapça ṣlw kökünden gelen ṣalawāt صلاوات z "dualar, özellikle Hz. Muhammed'e edilenler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣalā(t) صلاة z "dua, yakarış" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ṣalawthā צלותא z sözcüğünden alıntıdır.

salça

İtalyanca salsa "yemek suyu, sos" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince salsus, salsa "tuzlanmış" sözcüğünün fiilidir. Bu sözcük Latince salare, sals- "tuzlamak" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Latince sal "tuz" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *séh₂ls (*sā́ls) biçiminden evrilmiştir.

saldır|mak

Türkiye Türkçesi sal- "(silah?) sallamak" fiilinden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

saldırgan

Türkiye Türkçesi saldır- fiilinden Yeni Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

saldırı

Türkiye Türkçesi saldır- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

salep
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"orkide bitkisi ve kökü" [ Yadigâr-ı İbni Şerif, 1421? yılından önce]
"orkide kökünden elde edilen toz ve bundan yapılan içecek" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
Esnāf-ı saˁlebciyān: (...) Kış günleri χusyetüs-saˁleb سعلب derler yaˁni tilki taşağı demek olur (...) hemān tilki taşağına benzer sarmısak dişi gibi bir otdur [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
sāleb سالب: husyetü's-saˁleb خصية الثعلب [zebanzedi]

Köken

Arapça χuṣyatu'ṯ-ṯaˁlab خصية الثعلب z "tilki taşağı, orkide" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça ṯˁlb kökünden gelen ṯaˁlab ثعلب z "tilki" sözcüğünden türetilmiştir.

Ek açıklama

Orkide bitkisinin rizomlarının şeklinden ötürü. Karş. Latince orchis "husye, orkide", İngilizce ballockswort ve dogstones "köpek taşağı, orkide". Anadolu ağızlarında it taşağı kullanılır. • Modern Arapça sözlüklerde rastlanan صحلب ve سحلب yazımlarıı Türkçeden alıntıdır.


25.11.2018
salgı

Türkiye Türkçesi sal- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

salgın

Türkiye Türkçesi sal- "göndermek, sallamak, saldırmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +gIn ekiyle türetilmiştir.

salhane

Arapça slχ kökünden gelen salχ سلخ z "hayvan derisini yüzme" ve Farsça χāne خانه z "ev" sözcüklerinin bileşiğidir.

salı

Arapça s̠ls̠ kökünden gelen yawm aṯ-ṯalīṯ ثليث z "üçüncü gün" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯalāṯa(t) ثلاثة z "üç" sözcüğünden türetilmiştir.

salık

Türkiye Türkçesi sal- "göndermek, sarkıtmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.