sam yeli

salto

İtalyanca salto "sıçrama, şahlanma" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen saltum sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince salire, salt- "sıçramak, ani hareketle kalkmak" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *sl̥i- biçiminden evrilmiştir.

salvia

İngilizce ve Latince salvia "adaçayı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince salūs "sağlık" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *solh₂-uHts (*sol-ūts) "sağlık, selamet" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *solh₂- (sol-) "bütün, tam, kusursuz" biçiminden evrilmiştir.

salvo

İtalyanca salva "1. selam sözü, 2. selamlama veya korkutma amaçlı seri top atışı" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca salvo "sağ, salim, esen, emin" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen salvus sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *solh₂-wós (*sol-wós) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *solh₂- (sol-) "iyi olmak" biçiminden türetilmiştir.

salya

Türkiye Türkçesi salyar "tükürük" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Yunanca aynı anlama gelen sálion veya salivári σάλιον/σαλιβάρι z sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Du Cange, Glossarium Mediae et Infimae Graecitatis sf. 2:1328) Bu sözcük Latince aynı anlama gelen saliua sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Ernout & Meillet, Dict. etym. de la langue latine sf. 590)

salyangoz

Yeni Yunanca sáliangas σάλιαγγας z "«salyalı», sümüklü böcek" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca sálion σάλιον z "tükürük" sözcüğünden türetilmiştir.

sam yeli
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
em sām [ilaç. Bu sözcük tek başına kullanılmaz, yalnızca böyle bir ikilemede anlamlı olur.]] [ Dede Korkut Kitabı, 1400? yılından önce]
sām yélleri esmedin, Kazan, kulağum çıŋlar [ Meninski, Thesaurus, 1680]
sāmm vul. sām yeli: Ventus calidissimus viatores inficiens [yolcuları hasta eden çok sıcak rüzgâr]

Köken

Arapça smm kökünden gelen sāmm سامّ z "zehirleyen" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça samma سمّ z "ilaçla tedavi etti, zehirledi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice sam סַם z "ilaç, zehir" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça şammu "ot, şifalı ot, ilaç" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

Ek açıklama

Karş. susam.


24.08.2017
saman1

Eski Türkçe saman "kesilerek kurutulmuş tahıl gövdesi" sözcüğünden evrilmiştir.

saman2

Farsça sāmān سامان z "servet, zenginlik" sözcüğünden alıntıdır.

samaryum

Yeni Latince samarium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1879 Paul Émile Lecoq de Boisbaudran, Fr. kimyacı.) Latince sözcük Vassili E. Samarski "Rus mühendis subay (1803-1870)" özel adından +ium ekiyle türetilmiştir.

samba

Portekizce (Brezilya lehçesi) samba "Brezilya'de zenci kökenli bir dans" sözcüğünden alıntıdır. Portekizce sözcük Kongo dilinde semba "göbek?" sözcüğünden alıntıdır.

samimi

Arapça yazılı örneği bulunmayan *ṣamīmī صميمى z "içten" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣmm kökünden gelen ṣamīm صميم z "bir şeyin en iç kısmı, öz, ilik" sözcüğünün nisbet halidir.