saz1

sayko

İngilizce psycho "ruh hastası, manyak" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce aynı anlama gelen psychopath sözcüğünün kısaltmasıdır.

saylav

Çağatayca sayla- "seçmek, saymak, hesaba katmak" fiilinden Yeni Türkçe +Av ekiyle türetilmiştir. Çağatayca fiil Eski Türkçe say- fiilinden türetilmiştir.

sayman

Türkiye Türkçesi say- fiilinden Yeni Türkçe +mAn ekiyle türetilmiştir.

sayrı

Orta Türkçe sayru "hasta" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sanrıġ veya *sandrıġ biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe sandrı- "hezeyan etmek, sayıklamak" fiilinden türetilmiştir.

sayvan

Farsça sāye-bān سايه بان z "gölgelik, tente, şemsiye" sözcüğünden alıntıdır.

saz1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
Oturmış idi ol ġuṣṣadan beŋzi sāz [kederden benzi soluk] Kıpçakça: [ anon., et-Tuhfetu'z-Zekiyye fi'l-Lugati't-Türkiyye, 1400 yılından önce]
saz kamış [bataklık kamışı] Türkiye Türkçesi: [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
çalı ve çırpı ve çalaşdan külbe-i ahzānlar gibi sāzdan [kamıştan] dükkāncıklar vardır

Köken

Orta Türkçe saz "1. bataklık, 2. soluk (renk, beniz)" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Her iki anlamda 14. yy'dan eski yazılı kaynaklarda rastlanmaz. Ancak karş. Moğolca siruga, Macarca sár "çamur, bataklık" < • İkincil anlamı saz benizli "soluk benizli" deyiminde korunmuştur. Anlam ilişkisi için karş. Latince palus, palud- "bataklık", pallidus "soluk renkli, soluk benizli". • Esasen "bataklık" anlamına gelen Türkiye Türkçesi sazlık sözcüğü, daha sonra "kamışlık" olarak yorumlanmıştır.

Benzer sözcükler

saz benizli, sazlık

Bu maddeye gönderenler

saksı, sazan


14.04.2015
saz2

Farsça sāz ساز z "1. uygun [sıfat], 2. düzen, düzenek, aygıt, enstrüman [isim], 3. özellikle müzik aleti" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça sāχtan, sāz- ساختن, ساز z "uydurmak, imal etmek, düzenlemek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça saχtan, saç- "uymak, uydurmak" sözcüğünden evrilmiştir.

sazan

Orta Türkçe sazağan "yılan, ejderha" sözcüğünden evrilmiştir.

sazende

Farsça sāzande سازنده z "1. uyduran, düzenek kuran, 2. çalgı çalan" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça sāzīdan "uydurmak, düzenlemek, saz çalmak" fiilinden +anda ekiyle türetilmiştir.

scanner

İngilizce scanner "optik tarayıcı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce scan "1. şiiri vezinle okumak, 2. dikkatle gözden geçirmek, 3. hızla taramak, 4. görüntüyü optik tarayıcıyla taramak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince scandere "basamak çıkmak, şiiri vezinle okumak" fiilinden alıntıdır.

scooter

İngilizce motor-scooter "bir tür motosiklet" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1915 Autoped Co., Amer. imalatçı.) İngilizce sözcük İngilizce scooter "iki küçük tekerlek, ayak tahtası ve direksiyondan oluşan kızak" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük İngilizce scoot "seğirtmek, hızlı gitmek" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir.