seki1

sekans

Fransızca séquence "süre içinde peş peşe giden şeyler, dizi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen sequentia sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince sequi, secut- "izlemek, takip etmek, peşinden gelmek" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sekʷ- "izlemek, peşinden gitmek" biçiminden evrilmiştir.

sekant

Fransızca sécante veya Almanca Sekant "bir daireyi kesen açı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1583 Thomas Fincke, Dan. matematikçi.) Bu sözcük Latince secans "kesen" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince secare "kesmek, ayırmak" fiilinden +ent° ekiyle türetilmiştir.

sekban

Farsça sagbān سگبان z "köpek bakıcısı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça sag سگ z "köpek" (NOT: Bu sözcük Sanskritçe śvaka श्वक z "«köpek-gibi», kurt" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ḱwóns biçiminden evrilmiştir. ) ve Farsça bān بان z "bakan, güden" sözcüklerinin bileşiğidir.

sekel

Fransızca séquelle "bir şeyin devamı veya izleyeni, tıpta bir hastalığın devamında görülen ikincil belirti" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince sequela "bir şeyin devamı, müteakip" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince sequi "izlemek" fiilinden türetilmiştir.

sekene

Arapça skn kökünden gelen sakana(t) سكنة z "bir yerde oturanlar, sakinler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sākin ساكن z "oturan" sözcüğünün faˁala(t) vezninde çoğuludur.

seki1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
sekü: al-dukka [taş banko] Kıpçakça: [ anon., Kitab-ı Mecmu-ı Tercüman-ı Türkî, 1343]
sekü: al-masṭaba [taş basamak]

Köken

Eski Türkçe sekü "ayaklık, basamak, banko" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için sek- maddesine bakınız.

Ek açıklama

▪ Gerard Clauson, An Etym. Dict. of Pre-Thirteenth Centu sf. 819 Farsçadan alıntı olarak gösterir. Ancak karş. Moğolca sekü- "kaldırmak, yükseltmek".


01.01.2016
seki2

Türkiye Türkçesi sekil "at ayağındaki aklık" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

sekiz

Eski Türkçe sekiz veya sekkiz "8" sözcüğünden evrilmiştir.

sekonder

Fransızca secondaire "ikincil, tali" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen secundarius sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince secundus "«takip eden», ikinci" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince sequi, sec- "izlemek, takip etmek" fiilinden türetilmiştir.

sekoya

Yeni Latince sequoia "Kaliforniya'da yetişen kızıl çam cinsi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1847 Endlicher, Amer. botanikçi.) Latince sözcük Sequoiah "Cherokee yazısını geliştiren kızılderili öğretmen ve düşünür (1760-1843)" özel adından türetilmiştir.

sekresyon

Fransızca secrétion "salgı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince secernere "ayrışmak, (sıvı) süzülmek, salgılanmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince cernere, cret- "ayırmak, elemek, süzmek" fiilinden se+ önekiyle türetilmiştir.