seng

sendrom

Fransızca syndrome "bir dizi semptomun bir arada bulunmasıyla oluşan tıbbi görünüm" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca syndromḗ συνδρομή z "birlikte koşma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca tréχō, drom- τρέχω, δρομ- z "koşmak" fiilinden syn+ önekiyle türetilmiştir.

sene

Arapça snA kökünden gelen sana(t) سنة z "yıl" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice şnA kökünden gelen şənā שְׁנָא z "1. yinelemek, dönmek, dönüşmek, 2. yıl" sözcüğü ile eş kökenlidir. (NOT: Bu sözcük İbranice aynı anlama gelen şānāh שָׁנָה z sözcüğü ile eş kökenlidir. ) İbranice sözcük Aramice/Süryanice şənī שְׁנִי z "iki" sözcüğünden türetilmiştir.

senet

Arapça snd kökünden gelen sanad سند z "dayanak, destek, iddia veya rivayetin delili, borç belgesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sanada سند z "dayandı, istinat etti" fiilinin faˁal vezninde türevidir.

senezoik

Fransızca cénozoïque veya İngilizce cainozoic veya cenozoic "«yeni hayvanat», halen içinde olduğumuz jeolojik çağ" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca kainós καινός z "yeni" ve Eski Yunanca zōion ζῷον z "hayvan" sözcüklerinin bileşiğidir.

senfoni

Fransızca symphonie "klasik müzikte bir form" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen sinfonia sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca symphonía συμφονία z "sesdeşlik, ses uyumu" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca phonḗ φονή z "ses" sözcüğünden syn+ önekiyle türetilmiştir.

seng
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
yoχsa kaynar kaskatı olur hemçü seng [taş gibi] [ Ömer b. Mezîd, Mecmuatü'n-nezâir, 1437]
Ayağuŋ basdığı toprak meger kibrīt-i ahmerdür [kızıl kükürttür] / Verür χaṣiyyet-i güher dokınsa seng-i χārāya [alelade kayaya dokunsa cevher özelliği verir]

Köken

Farsça sang سنگ z "taş" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen sag veya sang sözcüğünden evrilmiştir. (Kaynak: Paul Horn, Etym. der neupersischen Sprache sf. 165)

Bu maddeye gönderenler

pelesenk2, zengin


10.12.2015
seniye

Arapça snw kökünden gelen sanīya(t) سنيّة z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sanī سني z "palak, muhteşem, yüce, hükümdarlar için kullanılan bir sıfat" sözcüğünün faˁīla(t) vezninde dişilidir. Bu sözcük Arapça sanā سنا z "parladı, ışıdı, yüceldi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

senkop

Fransızca syncope "kesinti, gramerde bir hecenin yutulması, tıpta kısa süreli bilinç kaybı, müzikte aksak ritm" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca synkópē συνκόπη z "kesinti" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca koptō κοπτω z "kesmek" fiilinden syn+ önekiyle türetilmiştir. (NOT: Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *(s)kop- biçiminden evrilmiştir. )

senkretik

Fransızca syncrétique "zıt ilkelerin bir araya gelmesiyle oluşan, karma (özellikle din)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca synkrētikós συνκρητικός z "Girit kentlerinin oluşturduğu federasyona ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük öz (EYun) Krḗta Kρήτα z "Girit" özel adından syn+ önekiyle türetilmiştir.

senkromeç

İngilizce synchro-mesh "farklı hızda dönen iki dişlinin hızını eşitleyen mekanizma" sözcüğünden alıntıdır.

senkronize

Fransızca synchroniser fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Eski Yunanca synχrónos συνχρόνος z "eşzamanlı" veya İngilizce synchronize "eşzamanlı olmak, eşzamanlı kılmak" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce fiil Eski Yunanca χrónos χρόνος z "zaman" sözcüğünden syn+ önekiyle türetilmiştir.