spiker

spekülasyon

Fransızca spéculation "1. gözetleme, gözlemleme, fırsat kollama [esk.], 2. fiyat hareketlerinden yararlanmak amacıyla alıp satma, 3. tahmin ve teori üzerinden akıl yürütme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince speculatio "gözetleme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince speculari "gözetlemek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince speculum "gözetleme yeri, bakanak" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince specere, spect- "bakmak, gözetlemek" fiilinden +ul° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sḱep- veya *speḱ- "gözlemek" kökünden türetilmiştir.

speleoloji

Fransızca spéléologie "mağarabilim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca spḗleon σπήλεον z "mağara" sözcüğünden türetilmiştir.

sperm

Fransızca sperme "1. genel anlamda tohum, 2. dölleme hücresi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca spérma σπέρμα z "«saçım», tohum" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca speírō, spor- σπείρω, σπορ- z "saçmak, tohum ekmek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *sper-4 "saçmak" biçiminden evrilmiştir.

spesifik

Fransızca spécifique "özgül" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince specificus "bir türü tanımlayan ayırdedici özellik" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince species "1. görüntü, dış görünüm, biçim, 2. felsefede tür" (NOT: Latince sözcük Latince specere, spect- "bakmak, seyretmek" fiilinden türetilmiştir. ) ve Latince facere, fact- "yapmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

spesiyal

Fransızca spécial "özel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince specialis "türe ait" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince species "1. görüntü, dış görünüm, biçim, 2. felsefede tür" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince specere "bakmak, gözetlemek" fiilinden türetilmiştir.

spiker
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"radyoda sunucu" [ Cumhuriyet - gazete, 1935]
İspikerin gür sesi işitildi.

Köken

İngilizce speaker "konuşan, özellikle kamuya hitaben konuşan hatip veya sunucu" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce speak "konuşmak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *sprek- biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *spreg- "konuşmak" biçiminden evrilmiştir.


29.09.2017
spin

İngilizce spin "1. iplik eğirme, 2. ekseni etrafında hızla dönme, fırıldak ve topaç çevirme, bilardoda topa falso verme, 3. sözü döndürerek göz boyama" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *spinnan "iplik eğirmek" biçiminden evrilmiştir.

spinal

Fransızca spinal "omurgaya ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince spina "1. diken, iğne, 2. omurga" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *spei̯-neh₂ (*spei̯-nā) "diken" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *spei̯- "sivri, uç" kökünden türetilmiştir.

spiral

Fransızca spiral "helezoni (sıfat), helezon (ad)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince spiralis "helezoni" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca speîra σπεῖρα z "saç örgüsü gibi örgü, helezon" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca yazılı örneği bulunmayan *speirō "örmek" fiilinden türetilmiştir.

spiritüel

Fransızca spirituel "1. ruhsal, 2. esprili, nükteli" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince spiritualis "ruha ilişkin, ruhsal" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince spiritus "soluk, ruh" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

split

İngilizce split "1. yarma, 2. yarılmış, ikiye bölünmüş" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük EHol aynı anlama gelen splitten fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.