tütün

türkü

Türkiye Türkçesi türkī "«Türk havası», yanık sesle söylenen uzun hava" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türk özel adından türetilmiştir.

türlü

Eski Türkçe törlüg "çeşitli" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe töz "soy, cins, asıl" sözcüğünden Eski Türkçe +lI(g) ekiyle türetilmiştir.

türrehat

Arapça trh kökünden gelen turrahāt ترّهات z "beyhude ve anlamsız sözler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça turraha(t) ترّهة z "1. sapa yol, ıssız yer, çöl, 2. boş söz" sözcüğünün çoğuludur.

tüt|mek

Eski Türkçe tüt- "duman etmek, tütmek" fiilinden evrilmiştir.

tütsü

Eski Türkçe tütsüg "duman çıkaran nesne" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tütüz- "tüttürmek, duman çıkarmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe tüt- "duman çıkmak" fiilinden Eski Türkçe +Uz- ekiyle türetilmiştir.

tütün
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Uygurca İyi ve Kötü Prens Öyküsü, 1000 yılından önce]
kaltı lenχua sayu tütün tüterçe [her bir lotus çiçeği sanki duman tüter gibi] Kıpçakça: [ Codex Cumanicus, 1303]
fumus [duman] - Tr: tutum ... tutun Türkiye Türkçesi: [ Selanikli Mustafa Ef., Tarih-i Selanikî, 1600]
karşuda görinen mazġal delüginden tütün çıkar Türkiye Türkçesi: "... tütün bitkisi" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
tüfeng atmayup ve tütün ateşi ve fitil nārı göstermeyüp

Köken

Eski Türkçe tütün "duman" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tüt- fiilinden Eski Türkçe +In ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için tüt- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Esasen "duman" anlamına gelen sözcük 17. yy'da tüketimi yaygınlaşan tütün bitkisinin adı olmuştur.

Benzer sözcükler

tütüncü


09.09.2015
tüvit

İngilizce tweed "bir tür yünlü kumaş" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Tweed "İskoçya'da bir nehir" özel adından türetilmiştir.

tüy

Türkiye Türkçesi veya tüg "kuş tüyü, hayvan ve insan kılı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen sözcüğünden evrilmiştir.

tüy|mek

Türkiye Türkçesi tüg- "uçmak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi "tüy" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

tüyo

Fransızca tuyau "1. küçük boru, kulak deliği, 2. at yarışında «kulağa fısıldanan» bilgi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *thuta "boru" biçiminden türetilmiştir.

tüzel

Yeni Türkçe tüze "kanun" sözcüğünden türetilmiştir. Yeni Türkçe sözcük Eski Türkçe tüz- "düzmek, düzenlemek" fiilinden Yeni Türkçe +Al ekiyle türetilmiştir.