tüy|mek

tüt|mek

Eski Türkçe tüt- "duman etmek, tütmek" fiilinden evrilmiştir.

tütsü

Eski Türkçe tütsüg "duman çıkaran nesne" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tütüz- "tüttürmek, duman çıkarmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe tüt- "duman çıkmak" fiilinden Eski Türkçe +Uz- ekiyle türetilmiştir.

tütün

Eski Türkçe tütün "duman" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tüt- fiilinden Eski Türkçe +In ekiyle türetilmiştir.

tüvit

İngilizce tweed "bir tür yünlü kumaş" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Tweed "İskoçya'da bir nehir" özel adından türetilmiştir.

tüy

Türkiye Türkçesi veya tüg "kuş tüyü, hayvan ve insan kılı" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe aynı anlama gelen sözcüğünden evrilmiştir.

tüy|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"uçmak" [ Şeyhoğlu, Marzubânnâme terc., 1380]
bir çaylak çalub havāya dügdi [havaya uçtu] "kaçmak" [ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
ne χod ˁaybını āşikāre idebilür ki apansızda kaçup tügmeye [ A. Fikri, Lugat-ı Garibe, 1889]
tığmak: Savuşmak, kaçmak.

Köken

Türkiye Türkçesi tüg- "uçmak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi "tüy" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için tüy maddesine bakınız.

Ek açıklama

tüy sözcüğü ile bağlantılı olması muhtemel olmakla birlikte yapısal ilişki açık değildir. Karş. Farsça pervāz "1. uçmak, 2. kanat".


15.11.2019
tüyo

Fransızca tuyau "1. küçük boru, kulak deliği, 2. at yarışında «kulağa fısıldanan» bilgi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *thuta "boru" biçiminden türetilmiştir.

tüzel

Yeni Türkçe tüze "kanun" sözcüğünden türetilmiştir. Yeni Türkçe sözcük Eski Türkçe tüz- "düzmek, düzenlemek" fiilinden Yeni Türkçe +Al ekiyle türetilmiştir.

tüzük

Çağatayca tüzük "düzenleme, yasa" sözcüğünden alıntıdır. Çağatayca sözcük Eski Türkçe tüz- "dizmek, düzeltmek, düzenlemek" fiilinden Yeni Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

twit

İngilizce tweet "1. kuş ötüşü, cıvıltı, 2. kısa sosyal medya mesajı, mikro blog" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: (Mikro blog anlamında) 2006.) İngilizce sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

ubudiyet

Arapça ˁbd kökünden gelen ˁubūdiyya(t) عبوديّة z "kulluk etme, kölelik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁabada "kulluk etti, tapındı" sözcüğünün masdarıdır.