tahir

tahayyül

Arapça χyl kökünden gelen taχayyul تخيّل z "hayal etme, düşleme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χāla خَالَ z "hayal etti" fiilinin tafaˁˁul vezninde (V) masdarıdır.

tahdit

Arapça ḥdd kökünden gelen taḥdīd تحديد z "sınırlama, sınır koyma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥadda حدّ z "sınırladı, yasakladı" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tahfif

Arapça χff kökünden gelen taχfīf تخفيف z "hafifletme, hafifseme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça χaffa خَفَّ z "hafif idi, hafifledi" sözcüğünün tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tahıl

Arapça dχl kökünden gelen daχl دخل z "gelir, getiri, verim" sözcüğünden alıntıdır.

tahin

Arapça ṭḥn kökünden gelen ṭaḥīn طحين z "un" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭaḥana طحن z "öğüttü" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

tahir
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Şeyhoğlu, Marzubânnâme terc., 1380]
eṭrāf-ı ˁālemde ṭāhir ve rūşendür ki [ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
koyun gerçi kiçidür pāk ṭāhirdür

Köken

Arapça ṭhr kökünden gelen ṭāhir طاهر z "temiz, arı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṭahara طَهَرَ z "arındı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için taharet maddesine bakınız.


26.08.2015
tahkik

Arapça ḥḳḳ kökünden gelen taḥḳīḳ تحقيق z "doğrulama, doğruluk, gerçeklik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaḳḳa حَقَّ z "doğru idi, hak idi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tahkim

Arapça ḥkm kökünden gelen taḥkīm تحكيم z "1. yargıç atama, egemen kılma, 2. güçlendirme, pekiştirme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥakkama حكّم z "yargıç atadı, pekiştirdi" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır. Bu sözcük Arapça ḥakama حَكَمَ z "yargıladı" fiili ile eş kökenlidir.

tahkir

Arapça ḥḳr kökünden gelen taḥḳīr تحقير z "aşağılama, hakaret etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥaḳara حَقَرَ z "aşağıladı" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

tahkiye

Arapça ḥky kökünden gelen yazılı örneği bulunmayan *taḥkiya(t) "hikaye etme, anlatı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥikāya(t) "hikaye" sözcüğünün tafˁila(t) vezninde (II) masdarıdır.

tahlil

Arapça ḥll kökünden gelen taḥlīl تحليل z "çözme, çözümleme, çözüm bulma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḥalla حلّ z "çözdü" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.