tarh

taravet

Ar ṭarāwa(t) طراوة z [#ṭrw faˁāla(t) msd.] tazelik Ar ṭarī طرى ztaze, yaş Fa tar تر za.a.

tarayıcı

TTü tara- +çI

taraz

≈ Fa tarāz تراز zbükülmemiş ipek ipliği, tel <? TTü tara-

tarçın

Fa dāre çīnī دار چينى z«Çin ağacı», Güney Asya kökenli bir ağacın kabuğundan elde edilen baharat << OFa dāre çēnīk a.a.

taret

İng turret silahla donatılmış küçük kule EFr touret [küç.] küçük kule EFr tour kule << Lat turris a.a.

tarh

"asgari fiyat belirleme" [ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
bir ẓālim dervīşlerden ẓulm-ıla odunın alırdı ve baylara ṭarḥ virürdi "... temel atma" [ Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
üslūb-i mergūb üzre ṭarḥ urup itmāmine ıḳtām eyledı [zarif tarzda temel atıp tamamlamaya çalıştı] "... dekorasyonda bölme" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
mihrābın cānib-i yemīni [sağ tarafı] on tarhdır ve cānib-i yesārı [sol tarafı] daχı on tarz üzre tarh olunmışdır "... fiyat indirmek ... vergi koymak ... bahçe tanziminde bölme ... aritmetikte çıkarma işlemi" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
tarh: Temel atmak, bölmek, atıp çıkarmak, tenzil (...) bahçe tarhı (...) vergi tarhı (...) hesapta tarh

Ar ṭarḥ طَرْح z [#ṭrḥ faˁl msd.] atma, çıkarma, bırakma Ar ṭaraḥa طَرَحَ zattı, bıraktı

Not: Klasik dönem Osmanlı kullanımında asli anlamı "temel atma" olup, "tezyinatta ve bahçe tanziminde dikdörtgen bölme" anlamı bundan türemiş olmalıdır. "Aritmetikte çıkarma işlemi" ve "vergi kesme" anlamlarına 19. yy'dan önce rastlanmadı.

Benzer sözcükler: tarhiyat

Bu maddeye gönderenler: dara, matrah, tarot


26.05.2019
tarhana

Fa tarχīna/tarχʷāne ترخينه/ترخوانه zkurutulmuş yoğurttan yapılan çorba § Fa tar تر zyaş, ıslak +a Fa χʷān خوان zyemek

tarhun

Ar ṭarχūn طرخون z [#ṭrχn q.] bir tür kokulu ot, dracunculus EYun drákōn δράκων zejder, bir tür ot

tarım

ETü tarı- ekin ekmek, saçmak +Im

tarif

Ar taˁrīf تعريف z [#ˁrf tafˁīl II msd.] bildirme, yol gösterme Ar ˁarafa عَرَفَ zbildi, tanıdı

tarife

Ar taˁrīf تعريف z [#ˁrf tafˁīl II msd.] bildirme