tersane

termosifon

Fransızca thérmosiphon "ısınan suyun yükselmesi ilkesine göre çalışan su ısıtıcı cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1857 Louis Figuier, Fr. mühendis.)

termostat

Fransızca thérmostat veya İngilizce thermostat "ısı sabitleyici cihaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1831 Ure, İng. mucit.)

terör

Fransızca terreur "1. büyük korku, dehşet, 2. korku ve yıldırmaya dayalı yönetim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince terror "titreme, korku" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince terrere "titremek, korkmak" fiilinden +or ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *tres- kökünden türetilmiştir.

ters

Eski Türkçe ters "aykırı, zıt, zor" sözcüğünden evrilmiştir.

tersa

Farsça tarsā ترسا z "1. korkak, 2. Hıristiyan, gâvur" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen tarsāg sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Bu sözcük Farsça tarsīdan ترسيدن z "korkmak" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir. )

tersane
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Piri Reis, Kitab-ı Bahriye, 1521]
gemilerinüŋ baˁzısını tersχānlara çekerler

Köken

İtalyanca tersanà "gemi imalathanesi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Arapça dāru'ṣ-ṣanˁa(t) دار الصناعة z "yapım evi, her çeşit imalathane, fabrika" sözcüğünden alıntıdır.

Daha fazla bilgi için dar2, sanat maddelerine bakınız.

Ek açıklama

İtalyanca sözcük Ceneviz lehçesinde öne çıkar. Buna karşılık Venedik dilinde darsenale "gemi ve mühimmat yapımevi" > İngilizce arsenal "mühimmat deposu".


06.09.2017
tertip

Arapça rtb kökünden gelen tartīb ترتيب z "dizme, sıralama, düzen" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rattaba رتب z "dizdi, sıraladı" fiilinin tafˁīl vezninde (II) masdarıdır.

terviç

Arapça rwc kökünden gelen tarwīc ترويج z "revaç buldurmak, geçer kılmak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rāca راج z "geçerli idi" fiilinin (II) masdarıdır.

terzi

Farsça darzī درزى z "dikici, terzi" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Farsça sözcük Farsça darz درز z "dikiş" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir.) Bu sözcük Orta Farsça darzīk "terzi" sözcüğünden evrilmiştir.

tesadüf

Arapça ṣdf kökünden gelen taṣāduf تصادف z "buluşma, çakışma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣadafa صدف z "buluştu, çakıştı" fiilinin tafāˁul vezninde (VI) masdarıdır.

tesanüt

Arapça snd kökünden gelen tasānud تساند z "bir şeye veya birine dayanma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sanada سند z "dayandı" fiilinin tafāˁul vezninde (VI) masdarıdır.