tiz

titr

Fransızca titre "yazı başlığı, unvan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince titulus "kitabe, yazıt, ün, unvan" sözcüğünden evrilmiştir.

titrasyon

Fransızca titration "bir kimyasal eriyikte bileşenlerin yoğunluğunu ölçme yöntemi, volümetrik analiz" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca titrer "sıfat ve rütbesini belirlemek, adını koymak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca titre "unvan, sıfat" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

titre|mek

Eski Türkçe titre- "(korku, soğuk veya öfkeden) bedenen sarsılmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe titiz "kekremsi veya öfkeli" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

tiyatro

Fransızca théatre "sahne gösterisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen theatrum sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca théatron θέατρον z "gösteri yeri, tiyatro" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca theáomai θεάομαι z "bakmak, seyretmek" fiilinden +tēr ekiyle türetilmiştir.

tiye al|mak

Türkiye Türkçesi ti "borazan sesi" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

tiz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: [ Codex Cumanicus, 1303]
prestus [çabuk] - Fa: tez - Tr: terk vel tez "çabuk" [ Şeyyad Hamza, Dastan-ı Yusuf terc., 1348 yılından önce]
diseydiŋ öndin baŋa / tīz çāre bulur-ıdım ben saŋa "... keskin" [ Ahmed b. Kadı-i Manyas, Gülistan tercümesi, 1429]
tīz dişlü kaplana [ Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
Rūm diyārine dendān-i tamāˁı tīz idüp [Rum diyarına tamah dişlerini sivriltip]

Köken

Farsça ve Orta Farsça tīz veya tēz تيز z "1. keskin, sivri, 2. çabuk, hızlı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen taeça- veya taeja- sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Sanskritçe tic-, tigma तिज्, तिग्म z "keskin veya sivri olmak; sivri" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *(s)tei̯g- biçiminden evrilmiştir.

Benzer sözcükler

tizleşmek, tizleştirmek, tizlik

Bu maddeye gönderenler

etiket (joystick, stiker), kezzap, stigma (astigmat), tez1, tığ


10.06.2015
tofu

İngilizce tofu "mayalanmış soya fasulyesinden elde edilen yiyecek" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Japonca aynı anlama gelen tōfu 豆腐 z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Çince dòufu 荳腐 z "«mayalanmış fasulya», a.a." sözcüğünden alıntıdır.

tohum

Farsça tuχm تخم z "bitki tohumu, döl, soy" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen tōhm veya tohm sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça tauma- "aşiret, aile" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen taoχman- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe toká तोक z "bir kişinin soyundan gelenler" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tewk- "tohum vermek, soyunu sürdürmek" biçiminden evrilmiştir.

tok1

Eski Türkçe tok "dolu, doymuş" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tod- veya to- "doldurmak, doymak" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

tok2

"sert ve pes darbe sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

toka

Eski Türkçe toku "kemer tokası" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tokı- fiilinden Eski Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.