tok1

tiyatro

Fransızca théatre "sahne gösterisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen theatrum sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca théatron θέατρον z "gösteri yeri, tiyatro" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca theáomai θεάομαι z "bakmak, seyretmek" fiilinden +tēr ekiyle türetilmiştir.

tiye al|mak

Türkiye Türkçesi ti "borazan sesi" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük ses yansımalı sözcüğünden türetilmiştir.

tiz

Farsça ve Orta Farsça tīz veya tēz تيز z "1. keskin, sivri, 2. çabuk, hızlı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen taeça- veya taeja- sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Sanskritçe tic-, tigma तिज्, तिग्म z "keskin veya sivri olmak; sivri" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *(s)tei̯g- biçiminden evrilmiştir.

tofu

İngilizce tofu "mayalanmış soya fasulyesinden elde edilen yiyecek" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Japonca aynı anlama gelen tōfu 豆腐 z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Çince dòufu 荳腐 z "«mayalanmış fasulya», a.a." sözcüğünden alıntıdır.

tohum

Farsça tuχm تخم z "bitki tohumu, döl, soy" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen tōhm veya tohm sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça tauma- "aşiret, aile" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen taoχman- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Sanskritçe toká तोक z "bir kişinin soyundan gelenler" sözcüğü ile eş kökenlidir. Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *tewk- "tohum vermek, soyunu sürdürmek" biçiminden evrilmiştir.

tok1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Orhun Yazıtları, 735]
bodun boguzı tok erti [boyların bogazı tok idi]

Köken

Eski Türkçe tok "dolu, doymuş" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tod- veya to- "doldurmak, doymak" fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için dol- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Önseste rutin /t/ > /d/ evrimi final /k/ sesi etkisiyle engellenmiş olmalıdır.

Benzer sözcükler

tokluk


14.12.2015
tok2

"sert ve pes darbe sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

toka

Eski Türkçe toku "kemer tokası" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tokı- fiilinden Eski Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

tokat

Türkiye Türkçesi tokı- veya toka- "dövmek, vurmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Ut ekiyle türetilmiştir.

toklu

Eski Türkçe toklı "altı aylık koyun" sözcüğünden evrilmiştir. (NOT: Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tokım "kesilecek hayvan" sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Eski Türkçe tokı- "dövmek, bıçak çalmak" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

tokmak

Eski Türkçe tokımak "vurma aleti" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tokı- "vurmak" fiilinden Eski Türkçe +(A)mAk ekiyle türetilmiştir.