tolga

tokmak

Eski Türkçe tokımak "vurma aleti" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tokı- "vurmak" fiilinden Eski Türkçe +(A)mAk ekiyle türetilmiştir.

toksik

Fransızca toxique veya İngilizce toxic "zehirli" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen toxicum sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca toksikón τοξικόν z "ok ucuna sürülen özel zehir" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca tóksa τόξα z "ok" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir.

tokuş|mak

Eski Türkçe tokış- "dövüşmek, çarpışmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe tokı- "dövmek" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

tokyo

Tokyo "Japonya'da bir şehir" özel adından alıntıdır. Bu sözcük Japonca tōkyō 東京 z "doğu başkenti" sözcüğünden türetilmiştir.

tolerans

Fransızca tolérance "tahammül" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tolérer "kaldırmak, tahammül etmek" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen tolerare fiilinden alıntıdır. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *telh₂-seh₂- (*tel-sā-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *telh₂- (*tel-) "kaldırmak, tartmak, ağırlık taşımak" kökünden türetilmiştir.

tolga
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: [ Codex Cumanicus, 1303]
ceruelera [kafa zırhı]- Tr: toulga Türkiye Türkçesi: [ Dede Korkut Kitabı, 1400? yılından önce]
ṭuğulkasını yuğurdu, kapakların sıyırdı, oğlanı alımadı. Çağatayca: [ Pavet de Courteille, Dictionnaire Turc Oriental, 1500 yılından önce]
davulġa: casque.

Köken

Moğolca dugulga(n) "miğfer" sözcüğünden alıntıdır.


05.03.2020
tolüen

Fransızca toluène "kimyada bir solvent" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1841 Delville, Fr. kimyacı.) Fransızca sözcük İspanyolca tolu "bir tür tropik ağaç, bu ağaçtan elde edilen reçine" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Tolu "Kolombiya'da bir kent" özel adından türetilmiştir.

tom(o)+

Fransızca ve İngilizce tomo+ "[bileşik adlarda] kesme" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca tómos τόμος z "kesme, kesik" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca témnō, tom- τέμνω, τομ- z "kesmek" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *temh₂- (*tem-) biçiminden evrilmiştir.

TOMA

Türkiye Türkçesi toplumsal olaylara müdahale aracı deyiminden türetilmiştir.

tomar

Arapça ṭmr kökünden gelen ṭūmār طُومَار z "rulo halinde kitap, mecelle" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Yunanca aynı anlama gelen tomárion τομάριον z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca tómos τόμος z "1. kesilmiş şey, dilim, 2. bir kitabın her cildi, kesilip kalıplanmış kâğıt rulosu, kitap" sözcüğünün küçültme halidir.

tombak

İngilizce tombac "bakır-çinko alaşımı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Malayca tembaga "bakır" sözcüğünden alıntıdır.