toz1

toy1

Eski Türkçe tod "iri bir tür kuş, otis tarda" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tay "yavru, özellikle at yavrusu" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

toy2

Eski Türkçe toy "ziyafet, şölen, özellikle düğün ziyafeti" sözcüğünden alıntıdır. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tod- "doyurmak" fiili ile eş kökenlidir.

toygar

Eski Türkçe turıġa veya torıġa "serçeden büyük bir kuş, alauda; veya toy veya çaylak kuşu" sözcüğünden evrilmiştir.

toynak

Eski Türkçe tuyaġ veya tuyak "at tırnağı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe tırñak "tırnak" sözcüğü ile eş kökenlidir.

toz|mak

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *toz- "(toz) kalkmak, yükselmek" biçiminden evrilmiştir. Eski Türkçe biçim Eski Türkçe toġ- "kalkmak, yükselmek" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

toz1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Irk Bitig, 900 yılından önce]
üze tuman turdı, asra toz turdı [yukarıda sis, aşağıda toz durdu] Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
tōz: al-ġubār, tōz tozardı [toz yükseldi] (...) tōġ: al-ġubār, toġ toġdı [toz yükseldi]

Köken

Eski Türkçe tōz veya toğ "toz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen togusun sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Kulak tozu için toz2 maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

toz duman, toz pembe, toz şeker, toz toprak, tozlanmak, tozlu, tozluk


05.03.2020
toz2

Türkiye Türkçesi kulak tözü "kulağın dibi" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi töz sözcüğünden türetilmiştir.

töhmet

Arapça whm kökünden gelen tuhma(t) تُهمة z "suç isnat etme, suç kuşkusu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wahama وَهَمَ z "vehmetti, boş kuşkuya kapıldı" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

tökezle|mek

Türkiye Türkçesi tökez "ayak kayması, düşeyazma" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

tömbeki

Farsça tunbak تنبك z "dürüm, lavaş parçasına dolanarak alınan lokma, tulum" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir. Farsça sözcük Farsça tanbīdan تنبيدن z "burmak, dürmek" fiilinden türetilmiştir.

töre

Moğolca töre "yasa, özellikle Cengiz yasası" sözcüğü ile eş kökenlidir. Moğolca sözcük Eski Türkçe törü "düzen, yasa, örf" sözcüğü ile eş kökenlidir.