turkuaz

turba

Fransızca tourbe "yakıt veya gübre olarak kullanılan çürümüş çim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *turb- biçiminden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *dorbʰ-ó-s biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *derbʰ- "(bitki) arapsaçı olmak" kökünden türetilmiştir.

turbo

İngilizce turbo+ "türbin motorlu, (mec.) çok hızlı" parçacığından alıntıdır.

turfa

İbranice ṭrēphah טְרֵפָה z "1. leş, doğal sebeplerle ölmüş hayvan, 2. Musevi dini kurallarına aykırı, haram" sözcüğünden alıntıdır. İbranice sözcük İbranice ṭāraph טרף z "(hayvan) parçalamak, yolmak" fiilinden türetilmiştir.

turfanda

Arapça ṭrf kökünden gelen ṭurfa(t) طرفة z "yenilik, icat, tuhaf şey" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Arapça sözcük İbranice ṭrp kökünden gelen ṭrephā טְרֵפָה z "Musevi dini kurallarına aykırı şey, bidat" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

turist

Fransızca touriste "zevk ve merak için gezen kimse" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce tourist "1. Avrupa ülkeleri turuna (grand tour) çıkan kimse (18. yy), 2. zevk ve merak için gezen kimse (19. yy)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Fransızca tour "dolaşma, döngü" sözcüğünden +ist° ekiyle türetilmiştir.

turkuaz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1930]
İstiklal Caddesinde Turkuaz Lokantası

Köken

Fransızca turquoise "«Türk taşı», mavi renkli süs taşı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Turc özel adından türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için Türk maddesine bakınız.


04.10.2017
turmalin

Fransızca tourmaline "bir tür yarı değerli süs taşı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen tourmaline sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Tamilce aynı anlama gelen tōramalli sözcüğünden alıntıdır.

turna

Eski Türkçe turña veya turunya "uzun bacaklı bir kuş" sözcüğünden evrilmiştir.

turne

Fransızca tournée "dolaşma, tur, raunt" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen tornata sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince tornare "dönmek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir.

turnike

Fransızca tourniquet "dönme dolap, turnike" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tourner "dönmek" fiilinden türetilmiştir.

turnusol

Fransızca tournesol "1. günebakan çiçeği, ayçiçeği, 2. ayçiçeği veya başka bitkilerden elde edilen ve bir asitle birleştiğinde kırmızıya dönüşen koyu mor boya" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca tourne au sol "güneşe döner" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca tourner "dönmek" ve Fransızca sol "güneş" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen sōl sözcüğünden evrilmiştir. )