vantilatör

vampir

Fransızca vampire "kan emici efsane varlığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Almanca aynı anlama gelen Vampir sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sırpça aynı anlama gelen vabír sözcüğünden alıntıdır. Sırpça sözcük Rusça aynı anlama gelen upır упырь z sözcüğü ile eş kökenlidir. Rusça sözcük Türkiye Türkçesi aynı anlama gelen obur sözcüğü ile eş kökenlidir.

vana

Fransızca vanne "musluk, sıvı akımı kontrol mekanizması" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince venna "dere seddi" sözcüğünden evrilmiştir.

vanadyum

Yeni Latince vanadium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1830 Nils Gabriel Sefström, İsv. kimyacı.) Latince sözcük Vanadis "İskandinav mitolojisinde bir tanrıça" özel adından +ium ekiyle türetilmiştir.

vandalizm

Fransızca vandalisme "amaçsız tahripkârlık, yıkıcılık" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1794 Henri Grégoire, Fr. din adamı.) Fransızca sözcük Vandale "455 yılında Roma kentini işgal ve tahrip eden Cermen kavmi" özel adından +ism° ekiyle türetilmiştir.

vanilya

Fransızca vanille "kılıç kınına benzeyen meyvesi baharat olarak kullanılan bir orkide türü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İspanyolca vainilla "küçük kılıç kını" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İspanyolca vaina "kılıç kını" sözcüğünün küçültme halidir. İspanyolca sözcük Latince aynı anlama gelen vagina sözcüğünden evrilmiştir.

vantilatör
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ali Seydi, Lisan-ı Osmanide Müstamel Lugat-i Ecnebiye, 1911]
vantilatör: Mahsur bir yerin havasını tecdide mahsus alet.

Köken

Fransızca ventilateur "havalandırma pervanesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince ventilator fiilinden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince ventilare "havalandırmak, hava akımı yapmak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Geç Latince fiil Latince ventus "rüzgâr" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

Daha fazla bilgi için ventil maddesine bakınız.


09.08.2020
vantrikül

Fransızca ventricule "kalbin bir bölümü, karıncık" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince ventriculus "karıncık" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince venter "karın" sözcüğünün küçültme halidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wend-tri- "karın, rahim" biçiminden evrilmiştir.

vantrilok

Fransızca ventriloque "karnından konuşan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen ventriloquus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince venter "karın" ve Latince loqui "konuşmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

vantuz

Fransızca ventouse "emici, tedavi amacıyla kullanılan emici kap" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince cucurbita ventosa "«havalı hıyar», bir tıp gereci" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Latince ventus "rüzgâr, hava" sözcüğünden +os° ekiyle türetilmiştir.

vapur

Fransızca bateau à vapeur "buharlı gemi" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca vapeur "buhar" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen vapor sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷap- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷēp- "tütmek" kökünden türetilmiştir.

var

Eski Türkçe bār "sahip olunan, mülk (ad); var (yüklem)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bar- "gitmek" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.