varagele

vantrilok

Fransızca ventriloque "karnından konuşan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen ventriloquus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince venter "karın" ve Latince loqui "konuşmak" sözcüklerinin bileşiğidir.

vantuz

Fransızca ventouse "emici, tedavi amacıyla kullanılan emici kap" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince cucurbita ventosa "«havalı hıyar», bir tıp gereci" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Latince ventus "rüzgâr, hava" sözcüğünden +os° ekiyle türetilmiştir.

vapur

Fransızca bateau à vapeur "buharlı gemi" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca vapeur "buhar" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen vapor sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷap- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷēp- "tütmek" kökünden türetilmiştir.

var

Eski Türkçe bār "sahip olunan, mülk (ad); var (yüklem)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bar- "gitmek" fiili ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

var|mak

Eski Türkçe bar- "gitmek" fiilinden evrilmiştir.

varagele
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"kablo üzerinde gidip gelen makara" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
varagele: ... müteharrik makara. [ Hamit Zübeyr & İshak Refet, Anadilden Derlemeler, 1932]
vargel: makinelerin çarklarını tahrik suretiyle gidip gelen alet.

Köken

Türkiye Türkçesi vara gele "git gel" deyiminden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için var-, gel- maddelerine bakınız.


03.12.2014
varak

Arapça wrḳ kökünden gelen waraḳ ورق z "bitki yaprağı, altın veya gümüş veya kâğıt yaprağı" sözcüğünden alıntıdır.

varaka

Arapça wrḳ kökünden gelen waraḳa(t) ورقة z "tek yaprak, belge" sözcüğünden alıntıdır.

varan

Fransızca varane "Mısır'a özgü dev kertenkele, varanus niloticus" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince aynı anlama gelen varanus sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1820 Blasius Merrem (1761-1924), Alm. zoolog.) Bu sözcük Arapça wrl kökünden gelen aynı anlama gelen waral veya waran ورل/ورن z sözcüğünden alıntıdır.

vardakosta

İtalyanca guardacosta "sahil koruma" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca guardia "koruma, nöbet tutma" ve İtalyanca costa "kenar, kıyı" sözcüklerinin bileşiğidir.

vardiya

Venedikçe vàrdia veya İtalyanca guardia "nöbet, koruma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *ward- biçiminden alıntıdır. Germence biçim İtalyanca guardare "korumak, gözetmek, nöbet tutmak" fiilinden türetilmiştir.