vareste

varagele

Türkiye Türkçesi vara gele "git gel" deyiminden türetilmiştir.

varak

Arapça wrḳ kökünden gelen waraḳ veya waraḳa(t) ورق z "yaprak, altın veya gümüş veya kâğıt tabakası" sözcüğünden alıntıdır.

varan

Fransızca varane "Mısır'a özgü dev kertenkele, varanus niloticus" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince aynı anlama gelen varanus sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1820 Blasius Merrem (1761-1924), Alm. zoolog.) Bu sözcük Arapça wrl kökünden gelen aynı anlama gelen waral veya waran ورل/ورن z sözcüğünden alıntıdır.

vardakosta

İtalyanca guardacosta "sahil koruma" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca guardia "koruma, nöbet tutma" ve İtalyanca costa "kenar, kıyı" sözcüklerinin bileşiğidir.

vardiya

Venedikçe vàrdia veya İtalyanca guardia "nöbet, koruma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *ward- biçiminden alıntıdır. Germence biçim İtalyanca guardare "korumak, gözetmek, nöbet tutmak" fiilinden türetilmiştir.

vareste
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
vāreste: Halas bulmuş, berī, emīn

Köken

Farsça vāraste وارسته z "kurtulmuş, azade" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça ava-rad- وا z "bırakmak" fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça rad-, ras- "kurtulmak, serbest olmak" fiilinden türetilmiştir.


14.11.2019
vargı

Türkiye Türkçesi var- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

+vari

Farsça +vārī وارى z "benzerlik, gibi olma, bir niteliğe sahip olma" parçacığından alıntıdır. Farsça parçacık Farsça +vār وار z "1. yüklü, taşıyan, sahip, 2. bir niteliğe sahip olan" parçacığından +ī ekiyle türetilmiştir.

varidat

Arapça wrd kökünden gelen wāridāt واردات z "gelirler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wārid وارد z "gelen" sözcüğünün çoğuludur.

varil

Yunanca varéli βαρέλι z "küçük fıçı" sözcüğü ile eş kökenlidir. Yunanca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen barrile sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen barrilus veya barriculus sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *barrica "fıçı" sözcüğünün küçültme halidir.

varis1

Arapça wrs̠ kökünden gelen wāriṯ وارث z "miras edinen, mirasçı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wariṯa ورث z "miras edindi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.