vido

vicdan

Arapça wcd kökünden gelen wicdān وجدان z "1. bulma, aklına getirme, 2. şiddetli gazap, tasavvufta vecd hali, kendinden geçme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça wacada وَجَدَ z "buldu" fiilinin fiˁlān vezninde masdarıdır.

vida

Venedikçe vida "1. asma filizi, 2. burgulu çivi, civata" sözcüğünden alıntıdır. Venedikçe sözcük Latince vitis "asma, asma filizi, helezon" sözcüğünden alıntıdır.

vidanjör

Fransızca vidangeur "lağımcı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca vidanger "boşaltmak (özellikle su deposu ve lağım çukuru)" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca vide "boş" sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *vacitus biçiminden evrilmiştir. Geç Latince biçim Latince vacare "boşaltmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır.

videla

İspanyolca videla "dana" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük Latince vitellus "danacık" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince vitulus "bir yaşına gelmiş sığır, dana" sözcüğünün küçültme halidir. Latince sözcük Latince vetus "yaş" sözcüğü ile eş kökenlidir.

video

İngilizce video cassette recorder "video kaset kayıt cihazı" deyiminden alıntıdır. İngilizce deyim Latince video "görüyorum" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince videre, vis- "görmek" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *wei̯d- biçiminden evrilmiştir.

vido
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1942]
Yeni: Vidolu Bezik Oyunu [kitap adı]

Köken

İtalyanca vedo "«görüyorum», bazı iskambil oyunlarında iddiayı ikiye katlama" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca vedere "görmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen videre, vis- fiilinden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için video maddesine bakınız.


22.09.2017
vigilante

İngilizce vigilante "nöbetçi, özellikle yasadışı zorba grubu gözcüsü" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İspanyolca vigilante "nöbetçi, gözcü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince vigil "uyanık kişi, nöbetçi" sözcüğünden +ent° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince vigēre "canlı olmak, uyanık olmak" fiilinden türetilmiştir.

vikaye

Arapça wḳy kökünden gelen wiḳāya(t) وِقاية z "koruma, sakınma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça waḳā وَقَا z "korudu, sakladı, sakındı" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

vikont

Fransızca vicomte "konttan aşağı bir soyluluk rütbesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince vice-comes "kont vekili" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince vice "bir şeyin veya birinin yerine (edat)" ve Latince comes, comit- "kont" sözcüklerinin bileşiğidir.

vilayet

Arapça wly kökünden gelen wilāya(t) ولاية z "1. egemenlik, yönetim, 2. yönetim birimi" sözcüğünden alıntıdır.

villa

Latince villa "1. tarımsal yerleşim, mezra [esk.], 2. çiftlik, kır evi" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *weik-slā biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wei̯k-¹ "köy, klan, oba" kökünden türetilmiştir.