vire

vinyl

İngilizce vinyl "1. bir tür plastik, 2. bu maddeden yapılan ses kayıt diski" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce polyvinyl "bir tür plastik polimer" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince vinum "şarap" sözcüğünden türetilmiştir.

vira

İtalyanca vira "çevir! (gemicilikte manivelayı çevirme emri)" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca ve Geç Latince virare "çevirmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince vertere veya versare "dönmek, döndürmek" fiili ile eş kökenlidir.

viraj

Fransızca virage "döndürme, aracın yönünü çevirme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca virer "çevirmek, döndürmek" fiilinden +age ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen virare fiilinden türetilmiştir.

viran

Farsça vīrān ويران z "harap, yıkık, ıssız" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen avērān sözcüğünden evrilmiştir.

virane

Farsça vīrāne ويرانه z "haraplık, harap yer" sözcüğünden alıntıdır.

vire
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "teslim olma" [ Kâtip Çelebi, Kitâb-ı Cihânnümâ, 1654]
Buχāra Moğol hücūmuna tāḳat getüremeyüp vire ile çıktılar

Köken

Türkiye Türkçesi vir- "vermek" fiilinden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ver- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Aslı dilek kipinde çekimli fiil ("verile!") iken ad niteliği kazanmıştır.


02.10.2017
virgül

Fransızca virgule "bir noktalama işareti" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince virgula "ince dal, sürgün, çubuk" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince virga "değnek, baston, dal" sözcüğünün küçültme halidir.

virman

Fransızca virement "döndürme, aktarma, özellikle muhasebede bir hesaptan diğerine aktarma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca virer "çevirmek, döndürmek" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir.

virtüel

İngilizce virtual "1. bir şeyin aslı olmadığı halde onun özelliklerine veya gücüne sahip olan, 2. bilgisayarda yaratılan gerçeğe benzer görüntü veya ortam" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce virtue "1. erdem, 2. özellik, hassa, eylem gücü" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince virtus "1. erkeklik, 2. erdem, nitelik" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince vir "erkek" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wiH-ró-s (*wī-ró-s) "erkek" biçiminden evrilmiştir.

virtüoz

Fransızca virtuose "üstün beceri sahibi (özellikle müzikte)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen virtuoso sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca virtù "1. erkeklik, 2. erdem, özellik, nitelik, yetenek" sözcüğünden türetilmiştir. İtalyanca sözcük Latince virtus sözcüğünden evrilmiştir.

virüs

Yeni Latince virus "bir tür zararlı mikroorganizma" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince virus "zehir" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arkaik Latince yazılı örneği bulunmayan *wiso- biçiminden evrilmiştir. Latince biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wei̯s- "kötü kokmak, zehir" biçiminden evrilmiştir.