zeplin

zencefil

Arapça zancabīl زنجبيل z "kökü baharat olarak kullanılan bir bitki, zingiber oficinale" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça ve Aramice/Süryanice aynı anlama gelen zangəbīl זנגביל z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Sanskritçe śrŋgavēra शृङ्गवेर z "«boynuz gövde», a.a." sözcüğünden alıntıdır. Sanskritçe sözcük Sanskritçe śrŋga "boynuz" (NOT: Sanskritçe sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ḱr̥h₂-nó-s (*ḱr̥-nó-s) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱerh₂- (*ḱer-) "kafatası, boynuz" kökünden türetilmiştir. ) ve Sanskritçe vēra "gövde, beden, safran bitkisi" sözcüklerinin bileşiğidir.

zenci

Arapça zancī زنجى z "kara derili, Afrikalı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Farsça aynı anlama gelen zangī زنگى z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Farsça zang veya jang زنگ/ژنگ z "pas" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

zengin

Farsça sangīn سنگين z "taştan yapılmış, murassa, ağır, pahalı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça sang سنگ z "taş" sözcüğünden +īn ekiyle türetilmiştir.

zenit

Fransızca zénith "astronomide göğün en yüksek noktası, başucu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Arapça samtu-r-raˀs سمت الرأس z "başucu, düz yukarı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça samt سمت z "yön, taraf" sözcüğünden türetilmiştir.

zenne

Farsça zan زن z "kadın" sözcüğünden türetilmiştir.

zeplin
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"yönlendirilebilen uçuş aracı" [ Cumhuriyet - gazete, 1929]

Köken

(Luftschiff) Graf Zeppelin "Luftschiffbau Zeppelin AG tarafından 1928'de imal edilen yönlendirilir uçuş aracının adı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Ferdinand von Zeppelin "Alman sanayici (1838-1917)" özel adından türetilmiştir.


30.10.2014
zer

Farsça ve Orta Farsça zar زر z "altın" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *zarna- biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zari- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵʰelh₃- (*ǵʰel-) "parlamak, altın" kökünden evrilmiştir.

zerdali

Farsça zardālū زرد ألو z "«sarı erik», kayısı, prunus armeniaca" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça zard زرد z "sarı" (NOT: Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zairita- sözcüğü ile eş kökenlidir. ) ve Farsça ālū آلو z "erik cinsi meyvelerin genel adı" sözcüklerinin bileşiğidir.

zerde

Farsça zarde زرده z "1. sarı renk, sarı şey, altın gibi, 2. safran" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen zardak sözcüğünden evrilmiştir.

zerdeçal

Farsça zardeçāv veya zardeçūb زرده چاو/زرده چوب z "Hint safranı denilen bir tür sarı baharat" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça zarda زرده z "sarı" ve Farsça çūb veya çōb چوب z "çubuk" sözcüklerinin bileşiğidir.

zerk

Arapça zrḳ kökünden gelen zarḳ زرق z "... mızrak saplama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zaraḳa زرق z "1. azrak gözlü idi, gözünü belertti, kör idi, 2. mızrak sapladı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.