zerde

zenit

Fransızca zénith "astronomide göğün en yüksek noktası, başucu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Arapça samtu-r-raˀs سمت الرأس z "başucu, düz yukarı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça samt سمت z "yön, taraf" sözcüğünden türetilmiştir.

zenne

Farsça zan زن z "kadın" sözcüğünden türetilmiştir.

zeplin

(Luftschiff) Graf Zeppelin "Luftschiffbau Zeppelin AG tarafından 1928'de imal edilen yönlendirilir uçuş aracının adı" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük Ferdinand von Zeppelin "Alman sanayici (1838-1917)" özel adından türetilmiştir.

zer

Farsça ve Orta Farsça zar زر z "altın" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *zarna- biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zari- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ǵʰelh₃- (*ǵʰel-) "parlamak, altın" kökünden evrilmiştir.

zerdali

Farsça zardālū زرد ألو z "«sarı erik», kayısı, prunus armeniaca" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça zard زرد z "sarı" (NOT: Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zairita- sözcüğü ile eş kökenlidir. ) ve Farsça ālū آلو z "erik cinsi meyvelerin genel adı" sözcüklerinin bileşiğidir.

zerde
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Erzurumlu Darir, Kıssa-i Yusuf terc., 1377 yılından önce]
dāne vü zerde, pirinc ü şorbā "safranlı pirinç yemeği" [ anon., Dastan-ı Ahmet Harami, 1400 yılından önce]
Yémekler geldi anda dürli elvān / dāne, pirinc ü zerde, hubbi remmān

Köken

Farsça zarde زرده z "1. sarı renk, sarı şey, altın gibi, 2. safran" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen zardak sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için zer maddesine bakınız.

Bu maddeye gönderenler

zerdali, zerdeçal


14.11.2019
zerdeçal

Farsça zardeçāv veya zardeçūb زرده چاو/زرده چوب z "Hint safranı denilen bir tür sarı baharat" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça zarda زرده z "sarı" ve Farsça çūb veya çōb چوب z "çubuk" sözcüklerinin bileşiğidir.

zerk

Arapça zrḳ kökünden gelen zarḳ زرق z "... mızrak saplama" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zaraḳa زرق z "1. azrak gözlü idi, gözünü belertti, kör idi, 2. mızrak sapladı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

zero

Fransızca ve İngilizce zero "sıfır" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen zefiro veya zero sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen zephirum sözcüğü ile eş kökenlidir. Geç Latince sözcük Arapça aynı anlama gelen ṣifr sözcüğünden alıntıdır.

zerre

Arapça ḏrr kökünden gelen ḏarra(t) ذَرّة z "karınca, tohum, partikül, felsefede atom" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḏarra ذَرَّ z "saçtı, özellikle tohum saçtı" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.

zerrin

Farsça ve Orta Farsça zarrīn زرّين z "altın gibi, altından yapılmış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen zarənaēna- sözcüğü ile eş kökenlidir.