ziyaret

ziya1

Arapça ḍwA kökünden gelen ḍiyāˀ ضياء z "ışık, ışın" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḍāˀa ضَاعَ z "ışıdı, parladı" fiilinin fiˁāl vezninde türevidir.

ziya2

Arapça ḍyˁ kökünden gelen ḍiyāˁ ضِيَاع z "kaybolma, telef ve heder olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḍāˁa ضَاعَ z "kayboldu, zayi oldu" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

ziyade

Arapça zyd kökünden gelen ziyāda(t) زيادة z "1. artış, çokluk [isim], 2. artık, çok [sıfat]" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zāda زاد z "arttı, çoğaldı" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

ziyafet

Arapça ḍyf kökünden gelen ḍiyāfa(t) ضيافة z "konuk ağırlama, konukseverlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ḍāfa ضَافَ z "konuk oldu" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

ziyan

Farsça ve Orta Farsça ziyān زيان z "zarar" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde zyā-, zinā- "zarar vermek" fiili ile eş kökenlidir. (NOT: Bu sözcük Sanskritçe cyāni ज्यानि z "hasar, kayıp, zarar" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

ziyaret
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
aŋar men barayım yā kelsün maŋa ziyārat üçün [ona ben gideyim ya da bana ziyarete gelsin] ziyaretgâh [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1665]
cümle evlādları ile anda medfūnlardır kim ziyāretgāh-i Abdürraūf Semedānī'dir.

Köken

Arapça zwr kökünden gelen ziyāra(t) زيارة z "birinin yanına gitme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zāra زار z "ziyaret etti" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

Benzer sözcükler

ziyaretçi, ziyaretgâh

Bu maddeye gönderenler

mezar


03.04.2015
ziynet

Arapça zyn kökünden gelen zīna(t) زِينة z "süs, bezeme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça zāna زَانَ z "bezedi" fiilinin fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

zo(o)+

Fransızca ve İngilizce zoo+ "[bileşik adlarda] hayvan" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca zoîon veya zôon ζῳον/ζῶον z "yaşayan şey, hayvan" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca záō ζάω z "yaşamak" fiilinden +ion ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷíh₃-woh₂ (*gʷī́-wō) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʷei̯h₃- (*gʷei̯o-) "canlı olmak, yaşamak" kökünden türetilmiştir.

zodyak

Fransızca zodiaque "12 hayvan şeklinde tasvir edilen burçlar kuşağı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen zoidiakós ζῳδιακός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca zoîon veya zôon ζῳον/ζῶον z "hayvan" ve Eski Yunanca eîdos εῖδος z "şekil, görüntü" sözcüklerinin bileşiğidir.

zoka

Yunanca zóka ζόκα z "balık şeklinde kurşunlu büyük olta iğnesi" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Venedikçe sóga "ip" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §605)

zom

Yunanca ve Eski Yunanca zomós ζωμός z "usare, sıkılarak çıkarılan meyve suyu, et suyu, çorba" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.